قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/07/08
فصل دهم ـ حقوق و مزایا (64 - 80)
نظام پرداخت کارمندان دستگاه های اجرایی براساس ارزشیابی عوامل شغل و شاغل و سایر ویژگی های مذکور در مواد آتی خواهد بود. امتیاز حاصل از نتایج ارزشیابی عوامل مذکور در این فصل ضرب در ضریب ریالی، مبنای تعیین حقوق و مزایای کارمندان قرار می گیرد و برای بازنشستگان و موظفین یا مستمری بگیران نیز بـه همین میزان تعیین می گردد.
تبصره ـ ضریب ریالی مذکور در این ماده با توجه بـه شاخص هزینه زندگی در لایحه بودجه سالانه پیش بینی و بـه تصویب مجلس شورای اسلامی می رسد.
کلیه مشاغل مشمول این قانون براساس عواملی نظیر اهمیت و پیچیدگی وظایف و مسئولیت ها، سطح تخصص و مهارت های مورد نیاز بـه یکی از طبقات جدول یا جداول حق شغل اختصاص می یابند.
حداقل امتیاز جدول یا جداول ارزشیابی مشاغل (2000) و حداکثر آن (6000) می باشد.
تبصره 1 ـ هر کدام از مشاغل متناسب با ویژگی ها، حداکثر در پنج رتبه، مقدماتی، پایه، ارشد، خبره و عالی طبقه بندی می گردند و هر کدام از رتبه ها بـه یکی از طبقات جدول یا جداول موضوع این ماده اختصاص می یابد. رتبه های خبره و عالی بـه مشاغل کارشناسی و بالاتر اختصاص می یابد.
شاغلین مربوط در بدو استخدام در رتبه مقدماتی قرار می گیرند و براساس عواملی نظیر ابتکار و خلاقیت، میزان افزایش مهارت ها، انجام خدمات برجسته، طی دوره های آموزشی و میزان جلب رضایت ارباب رجوع براساس ضوابطی کـه متناسب با ویژگی های مشاغل بـه تصویب شورای توسعه مدیریت می رسد ارزیابی و حسب امتیازات مکتسبه و طی حداقل مدت تجربه مربوط بـه سطوح پایه، ارشد، خبره و عالی ارتقاء می یابند. نخبگانی کـه طبق ضوابط مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی تعیین می شوند و افرادی کـه علاوه بر شرایط عمومی در بدو استخدام از تجربه و مهارت لازم برخوردار هستند طبق آیین نامه ای کـه بـه پیشنهاد سازمان بـه تصویب هیات وزیران می رسد از طی برخی از رتبه ها معاف و در یکی از رتبه های دیگر قرار می گیرند.
تبصره 2 ـ کلیه عناوین مدیریت و سرپرستی متناسب با پیچیدگی وظایف و مسئولیت ها، حیطه سرپرستی و نظارت و حساسیت های شغلی و سایر عوامل مربوط در یکی از طبقات جدول فوق العاده مدیریت کـه حداقل امتیاز آن (500) و حداکثر آن (5000) است، قرار می گیرند.
تبصره 3 ـ امتیاز طبقه مشاغل آموزشی تمام وقت وزارت آموزش و پرورش و بهداشتی و درمانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در جدول یا جداول حق شغل با ضریب 1/1 محاسبه می گردد.
کلیه شاغلین مشمول این قانون براساس عواملی نظیر تحصیلات، دوره های آموزشی و مهارت (علاوه بر حداقل شرایط مذکور در اولین طبقه شغل مربوط)، سنوات خدمت و تجربه از امتیاز حق شاغل کـه حداقل (1000) و حداکثر (4500) امتیاز می باشد، بهره مند می گردند. حداکثر امتیاز این ماده برای هر شاغل از هفتاد و پنج درصد امتیاز شغل وی تجاوز نخواهد کرد. تبصره ـ هنرمندان و افرادی کـه در حوزه های علمیه تحصیل نموده اند براساس آیین نامه ای کـه با پیشنهاد سازمان بـه تصویب هیات وزیران می رسد با مقاطع رسمی تحصیلی همتراز می گردند.
جدول یا جداول موضوع ماده (65) و تبصره های (1) و (2) آن بنا بـه پیشنهاد سازمان بـه تصویب هیات وزیران می رسد و تخصیص هر کدام از مشاغل و طبقات شغلی آن بـه یکی از طبقات جداول حق شغل با پیشنهاد سازمان توسط شورای توسعه مدیریت انجام و برای اجرا بـه دستگاه های اجرایی ابلاغ می گردد. ارزیابی عوامل مربوط بـه شاغل براساس ضوابطی کـه با پیشنهاد سازمان بـه تصویب شورای مذکور می رسد توسط دستگاه های اجرایی انجام خواهد شد و سازمان بر اجرا این امر نظارت می نماید.
علاوه بر پرداخت های موضوع ماده (65) و تبصره های آن و ماده (66) کـه حقوق ثابت تلقی می گردد فوق العاده هایی بـه شرح زیر بـه کارمندان قابل پرداخت می باشد: 1 ـ فوق العاده مناطق کمتر توسعه یافته و بدی آب و هوا برای مشاغل تخصصی کـه شاغلین آنها دارای مدارک تحصیلی کارشناسی ارشد و بالاتر می باشند تا بـه میزان بیست و پنج درصد امتیاز حقوق ثابت و برای سایر مشاغل تا بیست درصد حقوق ثابت هر کدام از کارمندان واجد شرایط پرداخت خواهد شد. فهرست این مناطق در هر دوره برنامه پنجساله با پیشنهاد سازمان بـه تصویب هیات وزیران می رسد. 2 ـ فوق العاده ایثارگری متناسب با درصد جانبازی و مدت خدمت داوطلبانه در جبهه و مدت اسارت تا (1500) امتیاز و بـه دارندگان نشان های دولتی تا (750) امتیاز تعلق می گیرد. کارمندان و بازنشستگان کـه در زمان جنگ در مناطق جنگزده مشغول خدمت اداری بوده اند بـه ازاء هر سال خدمت در زمان جنگ (125) امتیاز در نظر گرفته می شود. 3 ـ فوق العاده سختی کار و کار در محیط های غیرمتعارف نظیر کار با اشعه و مواد شیمیایی، کار با بیماران روانی، عفونی و در اورژانس و در بخش های سوختگی و مراقبت های ویژه بیمارستانی تا (1000) امتیاز و در مورد کار با مواد سمی، آتش زا و منفجره و کار در اعماق دریا، امتیاز یاد شده با تصویب هیات وزیران تا سه برابر قابل افزایش خواهد بود. 4 ـ اصلاح 1400/07/24 ـ کمک هزینه عائله مندی و اولاد بـه کارمندان مرد شاغل و بازنشسته و وظیفه بگیر مشمول این قانون کـه دارای همسر می باشند معادل (800) امتیاز و برای هر فرزند معادل (200) امتیاز. حداکثر سن برای اولادی کـه از مزایای این بند استفاده می کنند بـه شرط ادامه تحصیل و نیز غیرشاغل بودن فرزند، (25) سال تمام و نداشتن شوهر برای اولاد اناث خواهد بود. کارمندان زن شاغل و بازنشسته و وظیفه بگیر مشمول این قانون کـه دارای همسر نبوده و یا همسر آنان معلول و یا از کار افتاده کلی می باشد و یا خود بـه تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند از مزایای کمک هزینه عائله مندی موضوع این بند بهره مند می شوند. فرزندان معلول و از کارافتاده کلی بـه تشخیص مراجع پزشکی ذی ربط مشمول محدودیت سقف سنی مزبور نمی باشند. 5 ـ فوق العاده شغل برای مشاغل تخصصی، متناسب با سطح تخصص و مهارت ها، پیچیدگی وظایف و مسئولیت ها و شرایط بازار کار با پیشنهاد سازمان و تصویب هیات وزیران برای مشاغل تا سطح کاردانی حداکثر (700) امتیاز و برای مشاغل همسطح کارشناسی حداکثر (1500) امتیاز و برای مشاغل بالاتر حداکثر (2000) امتیاز تعیین می گردد. این فوق العاده با رعایت تبصره این ماده قابل پرداخت می باشد. 6 ـ فوق العاده کارایی و عملکرد در چهارچوب ضوابط این بند و تبصره این ماده قابل پرداخت می باشد: الف ـ بـه حداکثر هفتاد درصد (70%) از کارمندان هر دستگاه براساس رتبه بندی نمرات ارزشیابی کارمندان، طبق عملکرد کارمندان و با توجه بـه امتیازی کـه از عواملی نظیر رضایت ارباب رجوع، رشد و ارتقاء، اثربخشی و کیفیت و سرعت در اتمام کار کسب می نمایند. براساس دستورالعملی کـه سازمان ابلاغ می نماید تا (20%) امتیازات مربوط بـه حقوق ثابت وی در مقاطع سه ماهه قابل پرداخت می باشد. ب ـ میزان بهره مندی کارمندان هر دستگاه از سقف هفتاد (70%) درصد مذکور در این بند متناسب با میزان موفقیت در تحقق تکالیف قانونی و اجرا برنامه ها و ارزیابی عملکرد دستگاه کـه توسط سازمان و تصویب شورای عالی اداری در سه سطح متوسط، خوب و عالی رتبه بندی می گردند بـه ترتیب (30%، 50% و 70%) تعیین می گردد. ج ـ مقامات دستگاه های اجرایی مذکور در ماده (71) متناسب با رتبه دستگاه ذی ربط مشمول دریافت این فوق العاده می باشند. 7 ـ بـه منظور جبران هزینه سفر و ماموریت روزانه داخل و خارج از کشور، نوبت کاری، جابجایی محل خدمت کارمندان با تشخیص دستگاه اجرایی، کسر صندوق و تضمین، مبالغی با پیشنهاد سازمان و تصویب هیات وزیران بـه کارمندان پرداخت خواهد شد. 8 ـ بـه کارمندانی کـه در خارج از کشور در پست های سازمانی اشتغال دارند فوق العاده اشتغال خارج از کشور براساس ضوابطی کـه بـه پیشنهاد سازمان بـه تصویب هیات وزیران می رسد پرداخت می گردد. این گونه کارمندان در مدتی کـه از فوق العاده اشتغال خارج از کشور استفاده می کنند دریافت دیگری بـه استثناء مواردی کـه بـه موجب قوانین خاص برای اشتغال در خارج از کشور بـه این گونه کارمندان تعلق می گیرد نخواهند داشت. 9 ـ درصورتی کـه بنا بـه درخواست دستگاه، کارمندان موظف بـه انجام خدماتی خارج از وقت اداری گردند براساس آیین نامه ای کـه با پیشنهاد سازمان بـه تصویب هیات وزیران می رسد، می توان مبالغی تحت عنوان اضافه کار، حق التحقیق، حق التدریس، حق الترجمه و حق التالیف بـه آنها پرداخت نمود. مجموع مبالغ قابل پرداخت تحت عنوان اضافه کار و حق التدریس بـه هر یک از کارمندان نباید از حداکثر (50%) حقوق ثابت و فوق العاده های وی تجاوز نماید. در هر دستگاه اجرایی حداکثر تا (20%) کارمندان آن دستگاه کـه بـه اقتضاء شغلی، اضافه کار بیشتری دارند از محدودیت سقف (50%) مستثنی می باشند. 10 ـ فوق العاده ویژه در موارد خاص با توجه بـه عواملی از قبیل بازار کار داخلی و بین المللی، ریسک پذیری، تاثیر اقتصادی فعالیت ها در درآمد ملی، انجام فعالیت و وظایف تخصصی و ستادی و تحقیقاتی و حساسیت کار با پیشنهاد سازمان و تصویب هیات وزیران امتیاز ویژه ای برای حداکثر (25%) از مشاغل، در برخی از دستگاه های اجرایی تا (50%) سقف امتیاز حقوق ثابت و فوق العاده های مستمر مذکور در این فصل در نظر گرفته خواهد شد. تبصره ـ پرداخت فوق العاده های مذکور در بندهای (5) و (6) این ماده در هر کدام از دستگاه های اجرایی، مشروط بـه اعمال اصلاحات ساختاری، نیروی انسانی، فنآوری و واگذاری امور بـه بخش غیر دولتی (احکام مذکوردراین قانون) و استفاده ازمنابع حاصل از صرفه جویی های بـه عمل آمده، در سقف اعتبارات مصوب از سال 1387 امکانپذیر می باشد و این فوق العاده ها جزء دیون منظور نمی گردد. انجام اصلاحات مذکور در این تبصره باید بـه تایید سازمان برسد.
بـه دستگاه های اجرایی اجازه داده می شود تا بیست و پنج درصد (25%) اعتباراتی کـه از محل اصلاحات مذکور در تبصره ماده فوق الذکر در هرکدام از واحدهای سازمانی صرفه جویی می گردد را (با تایید ذی حساب مربوطه) بـه عنوان فوق العاده بهره وری غیرمستمر بـه کارمندان و مدیرانی کـه در همان واحدها، خدمات برجسته انجام می دهند پرداخت نمایند.
شرایط تصدی مشاغل اختصاصی دستگاه های اجرایی بـه تناسب وظایف پست های قابل تخصیص بـه هر شغل، از لحاظ معلومات، تحصیلات، تجربه، مهارت و دوره های آموزشی مورد نیاز و عوامل موثر دیگر با پیشنهاد دستگاه اجرایی و تایید سازمان و تصویب شورای توسعه مدیریت تعیین می گردد. و در انتصاب افراد بـه مشاغل مذکور رعایت شرایط مصوب الزامی می باشد.
تبصره 1 ـ شرایط تصدی مشاغل عمومی کـه در بیش از یک دستگاه شاغل دارند بـه تناسب پست های قابل تخصیص بـه هر شغل توسط سازمان تهیه و پس از تصویب شورای توسعه مدیریت جهت اجرا بـه دستگاه های ذی ربط ابلاغ می گردد.
تبصره 2 ـ دستگاه های اجرایی موظفند حداکثر ظرف مدت سه سال شرایط تصدی مشاغل اختصاصی خود را بـه سازمان اعلام نمایند. در غیر این صورت سازمان موظف است شرایط تصدی مشاغل اختصاصی را راسا بـه شورای توسعه مدیریت پیشنهاد نماید. تا تغییر ضوابط قبلی، شرایط مصوب فعلی قابل اجرا است.
سمت های ذیل مدیریت سیاسی محسوب شده و بـه عنوان مقام شناخته می شوند و امتیاز شغلی مقامات مذکور در این ماده بـه شرح زیر تعیین می گردد:
الف ـ روسای سه قوه (18000) امتیاز.
ب ـ معاون اول رئیس جمهور، نواب رئیس مجلس شورای اسلامی و اعضاء شورای نگهبان (17000) امتیاز.
ج ـ وزراء، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و معاونین رئیس جمهور (16000) امتیاز.
د ـ استانداران و سفراء (15000) امتیاز.
هـ ـ معاونین وزراء (14000) امتیاز.
تبصره 1 ـ نخست وزیران دوران انقلاب اسلامی با مقامات بند (ب) این ماده همتراز می گردند و تعیین سایر پست های هم طراز بـه عهده هیات وزیران بوده و تعیین هم طرازی پست های کارکنان اداری مجلس بـه عهده رئیس مجلس خواهد بود.
تبصره 2 ـ علاوه بر حقوق موضوع ماده فوق و امتیاز ویژگی های شاغل (مذکور در ماده (66)) کـه حقوق ثابت تلقی می گردد فوق العاده های ماده (68) این قانون نیز حسب مورد بـه مقامات تعلق خواهد گرفت.
تبصره 3 ـ منسوخ 1390 ـ مقامات مذکور در این ماده کـه حداقل دو سال در پست مدیریت های سیاسی انجام وظیفه نموده یا بنمایند پس از تصدی مقام در صورتی کـه بـه سمت پایین تری منصوب شوند، چنانچه حقوق ثابت و فوق العاده مستمر آنها در مسئولیت جدید از هشتاد درصد (80%) حقوق ثابت و فوق العاده مستمر وی در پست قبلی کمتر باشد بـه میزان مابه التفاوت تا (80%) را تفاوت تطبیق دریافت خواهند نمود. این تفاوت تطبیق با ارتقاء های بعدی (عوامل شغل و شاغل و فوق العاده ها) مستهلک می گردد و این مابه التفاوت در محاسبه حقوق بازنشستگی و وظیفه نیز ملاک عمل خواهد بود.
تبصره 4 ـ دولت مجاز است با پیشنهاد سازمان، برخی از امتیازات قانونی مقامات موضوع این قانون (به استثناء حقوق و مزایا) را بـه مشاغل خاص ویژه مدیریت حرفه ای و یا سمت های خاص و ویژه قضایی تسری دهد.
امتیاز شغلی مدیران عامل و اعضاء هیات های مدیره شرکت های دولتی کـه براساس سیاست های مصوب مقام معظم رهبری درمورد اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران باید در اختیار دولت بماند با توجه بـه نوع وظایف، حساسیت، سطح تخصصی کارمندان، تاثیر و نقش اقتصادی شرکت، نوع تولید و خدمات، کارآیی و اثربخشی و سهم شرکت در درآمد ملی تعیین خواهد گردید.
سقف امتیاز این ماده حداکثر (1/5) برابر حداکثر ارقام امتیاز شغلی مذکور در این فصل می باشد. این گونه کارمندان حسب مورد از امتیازات شاغل و فوق العاده های مذکور در ماده (68) بهره مند خواهند بود.
تبصره ـ حقوق و مزایای مدیران عامل و اعضاء هیات مدیره سایر شرکت های دولتی کـه براساس سیاست های مصوب مقام معظم رهبری باید شرکت آنها بـه بخش غیر دولتی واگذار گردد، مشابه سایر مدیران حرفه ای مذکور در این قانون تعیین و پرداخت می گردد.
بـه منظور ارتقاء کارایی و سوددهی بنگاه های اقتصادی و ایجاد انگیزه و تحرک در آنها، بـه کارمندان آن دسته از شرکت های دولتی کـه براساس سیاست های مصوب مقام معظم رهبری در مورد اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران باید در اختیار دولت بماند براساس آیین نامه ای کـه بـه تصویب هیات وزیران می رسد متناسب با میزان سود حاصل و میزان اثرگذاری آنها در توسعه اقتصادی کشور و عملکرد و بهره وری بنگاه ها، فوق العاده بهره وری بـه طور غیرمستمر پرداخت خواهد شد. حداکثر امتیاز این فوق العاده حسب مورد برای هفتاد درصد (70%) کارمندان تا سقف چهل درصد (40%) حقوق ثابت هریک از کارمندان می باشد. تبصره ـ مشمولین این قانون صرفا یکی از فوق العاده های مذکور در بند (6) ماده (68) و این ماده را می توانند دریافت نمایند.
بـه منظور هماهنگی در تعیین حقوق و مزایای کارمندان دستگاه های اجرایی، شورای حقوق و دستمزد با عضویت رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و وزیر امور اقتصادی و دارایی و دو نفر از وزراء بـه انتخاب هیات وزیران و رئیس دستگاه ذی ربط و مجموعا دو نفر نماینده از کمیسیون های اجتماعی و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی (به عنوان ناظر) تشکیل می شود، کلیه دستگاه های اجرایی اعم از این کـه مشمول مقررات این قانون باشند یا نباشند مکلفند قبل از اتخاذ تصمیم در مراجع قانونی ذی ربط برای تعیین و یا تغییر مبانی و مقررات حقوق و مزایای کارمندان خود و یا هر نوع پرداخت جدید موافقت شورای مذکور را کسب کنند. مصوبات و تصمیمات شورا پس از تایید رئیس جمهور قابل اجرا است. وظایف دبیرخانه شورای حقوق و دستمزد بـه عهده سازمان خواهد بود.
تبصره ـ هیات وزیران و سایر مراجعی کـه اختیار تنظیم مقررات پرداخت دارند، موظفند قبل از هرگونه تصمیم گیری نظر موافق این شورا را اخذ نمایند.
امتیاز میزان عیدی پایان سال کارمندان و بازنشستگان و موظفین معادل (5000) می باشد.
حداقل و حداکثر حقوق و مزایای مستمر شاغلین، حقوق بازنشستگان و وظیفه بگیران مشمول این قانون و سایر حقوق بگیران دستگاه های اجرایی و صندوق های بازنشستگی وابسته بـه دستگاه های اجرایی هر سال با پیشنهاد سازمان بـه تصویب هیات وزیران می رسد.
تبصره ـ سقف حقوق ثابت و فوق العاده های مستمر نباید از (7) برابر حداقل حقوق ثابت و فوق العاده های مستمر تجاوز کند.
فوق العاده های مذکور در بندهای (2)، (3) و (5) ماده (68) فوق العاده مستمر تلقی می گردند.
تعیین میزان فوق العاده های مذکور دربندهای (5)، (6)، (7)، (8)، (9) و (10) ماده (68) این قانون تا سقف تعیین شده توسط مراجع ذی ربط با وزیر و یا رئیس دستگاه اجرایی و یا مقامات و مدیران خواهد بود.
در دستگاه های مشمول این قانون کلیه مبانی پرداخت خارج از ضوابط و مقررات این فصل بـه استثناء پرداخت های قانونی کـه در زمان بازنشسته شدن یا از کارافتادگی و یا فوت پرداخت می گردد و همچنین برنامه کمک های رفاهی کـه بـه عنوان یارانه مستقیم درازاء خدماتی نظیر سرویس رفت و آمد، سلف سرویس، مهد کودک و یا سایر موارد پرداخت می گردد، با اجرا این قانون لغو می گردد.
تبصره ـ درصورتی کـه با اجرا این فصل، حقوق ثابت و فوق العاده های مشمول کسور بازنشستگی هریک از کارمندان کـه بـه موجب قوانین و مقررات قبلی دریافت می نمودند کاهش یابد، تا میزان دریافتی قبلی، تفاوت تطبیق دریافت خواهند نمود و این تفاوت تطبیق ضمن درج در حکم حقوقی با ارتقاء های بعدی مستهلک می گردد. این تفاوت تطبیق در محاسبه حقوق بازنشستگی یا وظیفه نیز منظور می گردد.
کلیه مبالغ پرداختی بـه مشمولین این قانون اعم از مستمر، غیرمستمر، پاداش و هزینه ها، باید در فیش حقوقی کارمندان درج گردد.
آیین نامه اجرایی این فصل از تاریخ تصویب این قانون حداکثر ظرف مدت 3 ماه با پیشنهاد سازمان بـه تصویب هیات وزیران می رسد و دستگاه های اجرایی موظفند حداکثر ظرف مدت (3) ماه پس از ابلاغ آیین نامه ها و دستورالعمل های مربوط نسبت بـه صدور احکام اقدام نمایند.
