قانون حمایت از حقوق پدید آورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب 1379/10/04
حق نشر، عرضه، اجرا و حق بهره برداری مادی و معنوی نرم افزار رایانه ای متعلق بـه پدیدآورنده آن است. نحوه تدوین و ارایه داده ها در محیط قابل پردازش رایانه ای نیز مشمول احکام نرم افزار خواهد بود. مدت حقوق مادی سی (30) سال از تاریخ پدیدآوردن نرم افزار و مدت حقوق معنوی نامحدود است.
در صورت وجود شرایط مقرر در قانون ثبت علائم و اختراعات، نرم افزار بـه عنوان اختراع شناخته می شود، آیین نامه مربوط بـه این ماده بـه تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
نام، عنوان و نشانه ویژه ای کـه معرف نرم افزار است از حمایت این قانون برخوردار است و هیچ کس نمی تواند آنها را برای نرم افزار دیگری از همان نوع یا مانند آن بـه ترتیبی کـه القای شبهه کند بکار برد در غیر این صورت بـه مجازات مقرر در ماده (13) این قانون محکوم خواهد شد.
حقوق ناشی از آن بخش از نرم افزاری کـه بـه واسطه نرم افزارهای دیگر پدید می آید متعلق بـه دارنده حقوق نرم افزارهای واسط نیست.
پدیدآوردن نرم افزارهای مکمل و سازگار با دیگر نرم افزارها با رعایت حقوق مادی نرم افزارهای اولیه مجاز است.
پدید آوردن نرم افزارها ممکن است ناشی از استخدام و یا قرارداد باشد در این صورت: الف ـ باید نام پدیدآورنده توسط متقاضی ثبت بـه مراجع یاد شده در این قانون بمنظور صدور گواهی ثبت، اعلام شود. ب ـ اگر هدف از استخدام یا انعقاد قرارداد، پدیدآوردن نرم افزار مورد نظر بوده و یا پدیدآوردن آن جزء موضوع قرارداد باشد، حقوق مادی مربوط بـه حق تغییر و توسعه نرم افزار متعلق بـه استخدام کننده یا کارفرما است، مگر اینکه در قرارداد بـه صورت دیگری پیش بینی شده باشد.
تهیه نسخه های پشتیبان و همچنین تکثیر نرم افزاری کـه بـه طریق مجاز برای استفاده شخصی تهیه شده است چنانچه بـه طور همزمان مورد استفاده قرار نگیرد، بلامانع است.
ثبت نرم افزارهای موضوع مواد (1) و (2) این قانون پس از صدور تاییدیه فنی توسط شورای عالی انفورماتیک حسب مورد توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا مرجع ثبت شرکتها انجام می پذیرد.
دعوای نقض حقوق مورد حمایت این قانون، در صورتی در مراجع قضایی مسموع است کـه پیش از اقامه دعوی، تاییدیه فنی یاد شده در ماده (8) این قانون صادر شده باشد. در مورد حق اختراع، علاوه بر تاییدیه مزبور، تقاضای ثبت نیز باید بـه مرجع ذی ربط تسلیم شده باشد.
برای صدور تاییدیه فنی موضوع ماده (8) در مورد نرم افزارهایی کـه پدیدآورنده آن مدعی اختراع بودن آن است، کمیته ای بـه نام « کمیته حق اختراع » زیر نظر شورای عالی انفورماتیک تشکیل می شود. اعضای این کمیته مرکب از سه کارشناس ارشد نرم افزار بـه عنوان نمایندگان شورای عالی انفورماتیک، نماینده سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و یک کارشناس حقوقی بـه انتخاب شورای عالی انفورماتیک خواهد بود.
شورا مکلف است از صدور تاییدیه فنی برای نرم افزارهایی کـه بـه تشخیص وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خلاف اخلاق اسلامی و عفت عمومی و سلامت شخصیت کودکان و نوجوانان باشند خودداری کند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید ظرف دو هفته راجع بـه استعلام کتبی شورای عالی انفورماتیک اعلام نظر کند.
بـه منظور حمایت عملی از حقوق یاد شده در این قانون، نظم بخشی و ساماندهی فعالیت های تجاری رایانه ای مجاز، نظام صنفی رایانه ای توسط اعضای صنف یاد شده تحت نظارت شورا بـه وجود خواهد آمد. مجازات های مربوط بـه تخلفات صنفی مربوط، برابر مجازات های جرایم یاد شده در لایحه قانونی امور صنفی مصوب 1359/04/13 و اصلاحیه های آن خواهد بود.
اصلاح 1399/11/08 و 1403/03/20 ـ هر کس حقوق مورد حمایت این قانون را نقض نماید علاوه بر جبران خسارت بـه حبس از نود و یک روز تا شش ماه و جزای نقدی از 330.000.000 تا 660.000.000 ریال محکوم می گردد. (مصوب 1399: 100.000.000 تا 200.000.000) تبصره ـ خسارات شاکی خصوصی از اموال شخص مرتکب جرم جبران می شود.
شاکی خصوصی می تواند تقاضا کند مفاد حکم دادگاه در یکی از روزنامه ها با انتخاب و هزینه او آگهی شود.
رسیدگی جرم مذکور در ماده (13) با شکایت شاکی خصوصی آغاز و با گذشت او موقوف می شود.
حقوق مذکور در ماده (1) در صورتی مورد حمایت این قانون خواهد بود کـه موضوع برای نخستین بار در ایران تولید و توزیع شده باشد.
آیین نامه اجرایی این قانون شامل مواردی از قبیل چگونگی صدور گواهی ثبت و تاییدیه فنی و هزینه های مربوط همچنین نحوه تشکیل نظام صنفی رایانه ای، بـه پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و با هماهنگی وزارتخانه های فرهنگ و ارشاد اسلامی و دادگستری بـه تصویب هیات وزیران خواهد رسید. قانون فوق مشتمل بر هفده ماده و یک تبصره در جلسه علنی روز یک شنبه مورخ چهارم دی ماه یک هزار و سیصد و هفتاد و نه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1379/10/10 بـه تایید شورای نگهبان رسیده است./ رییس مجلس شورای اسلامی ـ مهدی کروبی
