آیین نامه قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار مصوب 1401/11/12

در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط بکار می روند:

1 ـ وزارت: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.

2 ـ دفتر: واحد سازمانی متولی هدایت نیروی کار و کاریابی های وزارت.

3 ـ اداره کل استان: اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مربوط.

4 ـ دفاتر کاریابی: دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی غیردولتی داخلی و یا خارجی کـه توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی با اخذ مجوز (پروانه کار) وزارت (به صورت فیزیکی یا الکترونیکی) ایجاد و نسبت بـه ارایه خدمات کاریابی اقدام می نمایند.

5 ـ کانون: متشکل از انجمن های صنفی دفاتر کاریابی های غیردولتی سراسر کشور کـه مطابق ضوابط موضوع ماده 131 قانون کار مصوب 1369 با اصلاحات و الحاقات بعدی، تشکیل و بـه ثبت رسیده است .

6 ـ انجمن استانی: انجمن صنفی کارفرمایی کـه مطابق ضوابط موضوع ماده 131 قانون کار مصوب 1369 با اصلاحات و الحاقات بعدی، تشکیل شده یا می شود.

7 ـ انجمن خارجی: انجمن صنفی کارفرمایی کاریابی های خارجی کشور کـه مطابق ضوابط موضوع ماده 131 قانون کار ـ مصوب 1369 ـ با اصلاحات و الحاقات بعدی، تشکیل شده است.

8 ـ هیات مرکزی: هیات موضوع ماده 2 این آیین نامه.

9 ـ هیات استانی: هیات موضوع ماده 4 این آیین نامه. 10 ـ خدمات کاریابی: خدمات موضوع ماده 11 این آیین نامه.

هیات مرکزی متشکل از افراد زیر است کـه بـه منظور انجام وظایف مندرج در ماده 3 این آیین نامه در وزارت تشکیل می شود:

1 ـ مدیرکل دفتر (رئیس).

2 ـ نماینده مجمع عالی نمایندگان کارگران.

3 ـ مدیرکل روابط بین الملل وزارت (ویژه کاریابی های خارجی).

4 ـ مدیرکل ذی ربط سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور.

5 ـ نماینده ذی ربط دستگاه اجرایی حسب مورد (در سطح مدیرکل).

6 ـ یک نفر نماینده از کانون و انجمن خارجی بـه انتخاب و معرفی کانون و انجمن مربوط حسب مورد.

تبصره 1 ـ احکام اعضای هیات مرکزی توسط وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی صادر می گردد.

تبصره 2 ـ جلسات هیات مرکزی با حضور اکثریت اعضا رسمیت می یابد.

تبصره 3 ـ رئیس هیات مرکزی می تواند با توجه بـه موضوع جلسه، حداکثر دو نفر از اشخاص صاحب نظر را بدون حق رای بـه جلسه دعوت نماید.

وظایف هیات مرکزی بـه شرح زیر است:

1 ـ سیاست گذاری و برنامه ریزی جهت توسعه خدمات کاریابی.

2 ـ تصویب دستورالعمل های موضوع این آیین نامه از جمله ضوابط و شرایط مربوط بـه مکان، امکانات، تجهیزات و کارکنان مورد نیاز دفاتر کاریابی.

3 ـ بررسی و تصمیم گیری نهایی درخواست متقاضیان تجدید نظر در آرای صادره هیات های استانی.

4 ـ بررسی و پیشنهاد نرخ فعالیت دفاتر کاریابی بـه وزارت جهت طی مراحل تصویب توسط هیات وزیران.

5 ـ ساماندهی و نظارت بر روند اعزام نیروی کار بـه خارج از کشور.

6 ـ تعیین ضوابط و شرایط پرداخت تعرفه خدمات کاریابی ها.

هیات استانی متشکل از افراد زیر می باشد:

1 ـ مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان (رئیس).

2 ـ مدیرکل آموزش فنی و حرفه ای استان.

3 ـ رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان.

4 ـ یک نفر نماینده از انجمن استانی یا انجمن خارجی حسب مورد.

5 ـ رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان.

6 ـ نماینده فرماندهی انتظامی استان.

7 ـ نماینده دادستان مرکز استان.

تبصره 1 ـ در خصوص رسیدگی بـه حوزه کاریابی های داخلی، نماینده انجمن استانی و در ارتباط با کاریابی های خارجی در صورت نبود انجمن استانی خارجی، نماینده انجمن خارجی در جلسه حاضر می شود.

تبصره 2 ـ احکام اعضا توسط مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان و حکم رئیس هیات توسط معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت صادر می گردد.

تبصره 3 ـ رئیس هیات استانی می تواند با توجه بـه موضوع جلسه، حداکثر دو نفر از اشخاص صاحب نظر را بدون حق رای بـه جلسه دعوت نماید.

تبصره 4 ـ جلسات هیات استانی با حضور اکثریت اعضا رسمیت می یابد.

وظایف هیات استانی بـه شرح زیراست:

1 ـ بررسی و تایید صلاحیت فردی و حرفه ای متقاضیان ایجاد دفاتر کاریابی خارجی.

2 ـ رسیدگی بـه موارد تخلف دفاتر کاریابی داخلی و خارجی.

3 ـ تصمیم گیری در خصوص تعلیق، تمدید و ابطال مجوز فعالیت دفاترکاریابی داخلی و خارجی.

4 ـ رسیدگی بـه شکایات کارجویان و یا کارفرمایان از دفاترکاریابی داخلی و خارجی.

تبصره 1 ـ کلیه تصمیمات هیات استانی در چهارچوب قوانین مربوط و مفاد این آیین نامه و دستورالعمل های مصوب هیات مرکزی اتخاذ می گردد.

تبصره 2 ـ متقاضیان اخذ مجوز و مدیران دفاترکاریابی کـه نسبت بـه رای هیات استانی اعتراض دارند می توانند اعتراض کتبی خود را حداکثر تا (20) روز از زمان ابلاغ رای بـه مرجع تجدیدنظر (هیات مرکزی) تحویل دهند.

تبصره 3 ـ در صورتی کـه تخلف دفاتر کاریابی، با یکی از جرایم مندرج در سایر قوانین انطباق داشته باشد، هیات استانی مکلف است مراتب را بـه مراجع قضایی صالح منعکس نماید. انعکاس بـه مراجع قضایی مانع از اقدامات موضوع این ماده نخواهد بود.

وظایف اداره کل استان بـه شرح زیر است:

1 ـ پایش و ارزیابی فعالیت دفاتر کاریابی و صحت سنجی کمی و کیفی آن با همکاری انجمن استانی.

2 ـ انجام بازرسی های مستمر از دفاتر کاریابی بـه منظور نظارت بر حسن اجرای آیین نامه و دستورالعمل های ابلاغی.

3 ـ شناسایی کاریابی های غیرمجاز و معرفی آنان بـه فرماندهی انتظامی (اداره اماکن عمومی/پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات(فتا)) جهت جلوگیری از ادامه فعالیت آنان با همکاری انجمن استانی.

4 ـ تعیین تکلیف کارجویان ثبت نام شده در دفاترکاریابی کـه مجوز آنان لغو گردیده است از طریق انجمن استانی.

5 ـ رتبه بندی دفاتر کاریابی بر اساس دستورالعمل مصوب هیات مرکزی با همکاری کانون و انجمن استانی.

6 ـ اخذ شکایات کارجویان و یا کارفرمایان از دفاتر کاریابی داخلی و خارجی جهت طرح در هیات استانی با اخذ نظرات مشورتی انجمن استانی.

هر شخص حقیقی یا حقوقی کـه بخواهد در زمینه خدمات کاریابی(فیزیکی یا الکترونیکی) فعالیت نماید، موظف است از اداره کل استان محل استقرار، مجوز کاریابی دریافت نماید.

تبصره 1 ـ صدور مجوز کاریابی دریایی و نحوه فعالیت آن بر اساس دستورالعمل مصوب هیات مرکزی می باشد.

تبصره 2 ـ انجام هرگونه فراخوان سراسری در کلیه سطوح کشور (استان، شهرستان و ... ) با هدف معرفی متقاضیان کار و جذب آنان در واحدهای پذیرنده نیرو در ازای اخذ وجه از جویندگان کار ممنوع می باشد.

تبصره 3 ـ دفاتر کاریابی مجاز بـه انجام فعالیت های پیمانکاری در قالب شرکت های خدماتی پشتیبانی نیروی انسانی نمی باشند.

تبصره 4 ـ انتقال مجوز کاریابی بـه غیر در صورت داشتن شرایط مندرج در ماده (8) این آیین نامه بلامانع است و مجوز کاریابی بدون تغییر نام کاریابی بـه شخص معرفی شده از سوی مدیرکاریابی انتقال می یابد. مجوز جدید توسط اداره کل استان صادر می گردد.

شرایط متقاضیان برای ارائه خدمات کاریابی بـه شرح زیر می باشد:

1 ـ داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران.

2 ـ تدین بـه دین اسلام یا یکی از اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

3 ـ داشتن حداقل سن (25) سال تمام.

4 ـ دارا بودن مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی.

5 ـ دارا بودن کارت پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت دائم (ویژه آقایان).

6 ـ نداشتن سابقه کیفری مؤثر (با تایید مراجع ذ ی صلاح).

7 ـ داشتن گواهی معتبر از مؤسسات و مراکز آموزشی دارای مجوز مبنی بر آشنایی با زبان خارجی کشور هدف و یا بکارگیری فرد دارای گواهی یادشده در دفتر کاریابی (ویژه کاریابی های خارجی).

8 ـ عدم اشتغال بـه کار در دستگاه های اجرایی دولتی. 9 ـ تایید صلاحیت فردی از مراجع ذی صلاح.

10 ـ داشتن نماد اعتماد الکترونیکی (ویژه کاریابی های مجازی).

11 ـ سپردن ضمانت بانکی بر اساس مبلغ تعیین شده توسط هیات مرکزی بـه اداره کل استان برای حسن انجام کار (ویژه کاریابی های خارجی).

اشخاص حقوقی متقاضی فعالیت، در چارچوب این آیین نامه پس از اخذ مجوز کاریابی باید موضوع فعالیت را در اساسنامه خود ثبت نمایند.

تبصره 1 ـ درج فعالیت های مرتبط با خدمات کاریابی در اساسنامه شرکتها بـه معنای داشتن مجوز برای انجام فعالیت نخواهد بود و اینگونه شرکت ها مکلف بـه ارائه درخواست و اخذ مجوز دفاتر کاریابی می باشند.

تبصره 2 ـ اشخاص حقوقی موظفند در صورت تغییر مدیر فنی، فرد واجد شرایط دیگری را معرفی نمایند تا مجوز بـه نام وی صادر شود، در غیر این صورت تا تعیین مدیر فنی جدید دفتر کاریابی مجاز بـه فعالیت نخواهد بود.

مدت اعتبار مجوز دفاتر کاریابی از زمان صدور برای بار اول دو سال می باشد و پس از آن بـه صورت پنج ساله با دارا بودن شرایط موضوع این آیین نامه و داشتن عملکرد با تایید هیات استانی تمدید می گردد.

خدمات دفاتر کاریابی بـه شرح زیر است:

الف ـ بخش کاریابی داخلی:

1 ـ ثبت نام از کارجویان.

2 ـ انجام فرآیند جستجوی شغل، شناسایی و اخذ فرصت های شغلی.

3 ـ انجام فرآیند تطبیق شغلی (انطباق شایستگی ها و مهارت های کارجویان با ویژگی های فرصت شغلی و یا بالعکس).

4 ـ معرفی کارجویان بـه واحدهای پذیرنده نیروی کار جهت بـه کارگیری.

5 ـ معرفی کارجویان بـه مراکز آموزشی (مهارتی) جهت کسب و یا ارتقای مهارتهای مورد نیاز بازار کار.

6 ـ خدمات مشاوره ای شامل سنجش شایستگی ها و سازگاری شغلی بـه منظور کشف استعدادها و ظرفیت های نیروی کار جدید.

7 ـ تهیه و انتشار آگهی شغلی در سکو (پلتفرم )های مختلف رسانه ای و جوامع هدف.

8 ـ تنظیم کارنامه های حرفه ای و تخصصی.

9 ـ انجام مصاحبه های تخصصی شغلی برای کارفرمایان.

ب ـ بخش کاریابی خارجی:

1 ـ ارائه خدمات مشاوره اخذ روادید (ویزای) کار بـه متقاضیان کار در کشور نیروپذیر.

2 ـ شناسایی فرصت های شغلی کشورهای پذیرنده نیرو و اخذ پیشنهاد شغلی از کارفرمای خارجی.

3 ـ انجام فرآیند ارزیابی کارجویان و تطبیق شغلی ( انطباق شایستگی ها و مهارت های متقاضیان اعزام با ویژگی های فرصت شغلی کشور نیرو پذیر).

4 ـ اخذ روادید (ویزای) کار برای متقاضیان اعزام بـه کشور نیروپذیر و معرفی بـه کارفرمای خارجی جهت بـه کارگیری.

5 ـ معرفی مشاغل آزادکاری (فریلنسری) خارج از کشور بـه کارجویان .

سازمانها، دستگاهها و نهادهای بخش دولتی یا عمومی غیردولتی صرفاً از طریق دفاتر کاریابی خارجی می توانند بـه اعزام نیروی کار بـه خارج از کشور مبادرت نمایند .

دفاتر کاریابی ملزم بـه رعایت موارد زیر می باشند:

1 ـ ثبت بـه موقع و برخط اطلاعات عملکردی در سامانه مورد تایید وزارت و ارایه اطلاعات و آمار عملکرد درخواستی بـه اداره کل و یا دفتر.

2 ـ محافظت از اطلاعات هویتی و شخصی کارجویان و کارفرمایان. تبصره ـ ریزداده های اطلاعات هویتی و شخصی کارجویان و کارفرمایان کـه توسط دفاتر کاریابی در اختیار ادارات کل استان قرار داده می شود، محرمانه می باشند و ادارات مذکور حق افشای اطلاعات مذکور بـه هیچ شخص حقیقی و حقوقی را ندارند. درصورت عدم رعایت این تبصره ، متخلف بـه مراجع ذی صلاح قانونی از جمله هیات تخلفات اداری معرفی می شود.

3 ـ همکاری با بازرسان (دفتر/ اداره کل) و نماینده انجمن استانی.

4 ـ ایجاد دفتر، نمایندگی/شعبه در داخل و یا خارج بر اساس دستور العمل مصوب هیات مرکزی.

تبصره 1 ـ دفاتر کاریابی موظفند هرگونه جا بـه جایی مکان دفتر و شعبه/نمایندگی را بـه اطلاع اداره کل استان برسانند.

تبصره 2 ـ کاریابی های خارجی مجاز بـه انجام فعالیت در خصوص اخذ ویزای تحصیلی، سرمایه گذاری، تجاری، کارهای نوپا (استارتاپ) وگردشگری نمی باشند.

تبصره 3 ـ کاریابی های خارجی مکلفند رونوشتی از روادید (ویزای) کار اخذ شده و مستندات لازم برای کارجوی اعزامی را بـه اداره کل استان ارسال نمایند.

تبصره 4 ـ کاریابی های خارجی برای انعقاد قرارداد با کارجوی اعزامی مکلفند موارد ابلاغی از سوی هیات مرکزی را در مفاد قرارداد لحاظ نمایند.

تبصره 5 ـ تجمیع خدمات کاریابی با سایر فعالیت های غیرمرتبط با موضوع ماده (11) این آیین نامه ممنوع است.

رسانه های جمعی از جمله جراید و تارنما (سایت )ها موظفند گزارش آمار و اطلاعات مربوط بـه انتشار تقاضای کار کارجویان و آگهی شغلی مربوط بـه کارفرمایان را بـه صورت فصلی براساس قالب تعیین شده بـه وزارت اعلام نمایند.

اصلاح 1402/01/27 ـ عدم رعایت مفاد این آیین نامه و دستورالعمل های مندرج در آن و ارتکاب موارد زیر توسط دفاتر کاریابی تخلف محسوب گردیده و مجوز دفاتر متخلف توسط هیات استانی تعلیق یا ابطال م یگردد:

1 ـ افشا و انتشار هرگونه اطلاعات مربوط بـه کارجویان و یا کارفرمایان بـه جز موارد مصرح در این آیین نامه.

2 ـ انتشار و تبلیغ هر گونه آگهی اغوا کننده با هدف سوء استفاده از جویندگان کار.

3 ـ عدم ثبت بـه موقع اطلاعات و آمار یا ارایه اطلاعات و آمار نادرست در سامانه مورد تایید وزارت.

4 ـ عدم رعایت تعرفه های ابلاغی برای خدمات ارائه شده و اخذ هرگونه وجه غیر از تعرفه های ابلاغی و عدم رعایت ضوابط و شرایط مربوط.

5 ـ اشتغال بـه فعالیت دیگری در محل دفتر کاریابی بـه غیر از موارد اشاره شده در مفاد این آیین نامه.

6 ـ عدم همکاری دفتر کاریابی با بازرسان دفتر و اداره کل استان در راستای انجام وظایف قانونی مربوط.

7 ـ جعل اسناد و مدارک و یا استفاده از سند مجعول.

8 ـ واگذاری مدیریت دفتر کاریابی بـه غیر.

9 ـ معامله مالی بین مالک کشتی و دریانورد توسط کاریابی (ویژه کاریابی دریایی)

10 ـ عدم استفاده از چهارچوب تعیین شده توسط هیات مرکزی در مفاد قرارداد با کارجویان (ویژه کاریابی خارجی).

11 ـ اخذ هر گونه روادید غیر از روادید کار (ویژه کاریابی خارجی).

12 ـ ارتکاب هرگونه عمل منافی عفت و خلاف شئونات شغلی و اخلاقی.

تبصره 1 ـ دستورالعمل هماهنگی و وحدت رویه هیات های استانی در خصوص نحوه رسیدگی بـه تخلفات و تطبیق مجازات های موضوع این ماده بـه تصویب هیات مرکزی می رسد.

تبصره 2 ـ اداره کل استان موظف است پس از قطعیت رای ابطال مجوز کاریابی متخلف، مراتب را بـه طور مشروح بـه کلیه استان ها اعلام نماید تا در سایر استان ها از قبول درخواست مجدد آن بـه مدت پنج سال خودداری شود.

دفاترکاریابی هایی کـه مجوز آنان لغو گردیده است، مکلفند نسبت بـه پرداخت وجوه و استرداد کلیه مدارک کارجویان بـه آنها و استرداد اصل مجوز کاریابی بـه اداره کل استان ظرف ده روز اقدام نمایند.

مدیران دفاتر کاریابی دارای مجوز حداکثر تا شش ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، موظفند شرایط خود را با مفاد آن تطبیق دهند، در غیر این صورت از فعالیت آنها ممانعت بـه عمل خواهد آمد.

بـه منظور هماهنگی سیاستها و برنامه ریزی، هدایت و نظارت بر روند اعزام نیروی کار بـه خارج از کشور و تعیین کشورهای نیروپذیر، کارگروهی متشکل از نمایندگان تام الاختیار وزارتخانه های امور خارجه و کشور، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان تامین اجتماعی، انجمن صنفی دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی های خارجی بـه ریاست معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تشکیل می گردد.

نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور، نیازهای بازار کار و طرح های اشتغال زا را در کشورهای نیروپذیر اعلامی از سوی وزارت را هر سال بـه وزارت اعلام می نمایند .

آیین نامه اجرایی قانون مجازات اشتغال بـه حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار موضوع تصویب نامه شماره 232689/ت40351ک مورخ 1387/12/11 و اصلاحات بعدی آن لغو می شود.

معاون اول رئیس ‎جمهور - محمد مخبر