مقررات داوری تجاری بین الملل

بخش «مقررات داوری تجاری بین الملل» شامل قوانین، آیین نامه ها و مصوبات (با آخرین تغییرات) مرتبط با داوری تجاری بین الملل است.

 

بیشتر بخوانید:

مقررات داوری

اقتصاد و تجارت در آرای وحدت رویه قضایی

موضوعات تجارت و اقتصاد در آرای دیوان عدالت اداری

داوری در نظریات مشورتی

 

داوری تجاری بین المللی یکی از مهم ترین و کارآمدترین روش های حل وفصل اختلافات ناشی از معاملات و قراردادهای بازرگانی بین المللی است. در حقوق ایران، این نهاد حقوقی با تصویب قانون داوری تجاری بین المللی در تاریخ 26 شهریور 1376 رسمیت یافته و چارچوبی منسجم برای رسیدگی به اختلافات تجاری با عنصر خارجی فراهم کرده است.

 

مفهوم داوری تجاری بین المللی

مطابق ماده 1 قانون داوری تجاری بین المللی، داوری زمانی «بین المللی» محسوب می شود که حداقل یکی از طرفین در زمان انعقاد قرارداد، تابعیت یا اقامتگاه غیرایرانی داشته باشد یا موضوع اختلاف به نحوی با تجارت بین المللی مرتبط باشد. در این نوع داوری، حل اختلاف خارج از دادگاه های دولتی و توسط داور یا داوران منتخب طرفین انجام می شود.

 

قلمرو شمول قانون

قانون داوری تجاری بین المللی ایران در کلیه دعاوی ناشی از روابط تجاری بین المللی اعمال می شود، از جمله:
- قراردادهای خرید و فروش بین المللی کالا  
- قراردادهای حمل ونقل، بیمه، خدمات و پیمانکاری بین المللی  
- سرمایه گذاری های خارجی و مشارکت های تجاری فرامرزی  

این قانون در مواردی اجرا می شود که طرفین، داوری را به عنوان روش حل اختلاف انتخاب کرده باشند.

 

موافقت نامه داوری

بر اساس قانون، وجود موافقت نامه داوری شرط اساسی ارجاع اختلاف به داوری است. این موافقت نامه ممکن است:
- به صورت شرط داوری در متن قرارداد اصلی، یا  
- به صورت قرارداد مستقل داوری پس از بروز اختلاف  

منعقد شود. موافقت نامه داوری باید کتبی بوده و اراده صریح طرفین بر ارجاع اختلاف به داوری را نشان دهد.

 

داوران و نحوه انتخاب آن ها

قانون داوری تجاری بین المللی، اصل آزادی اراده طرفین در انتخاب داور یا داوران را به رسمیت شناخته است. طرفین می توانند:
- تعداد داوران را تعیین کنند (یک یا سه نفر)  
- تابعیت داوران را انتخاب نمایند  
- شرایط و تخصص داوران را مشخص کنند  

در صورت عدم توافق طرفین، نحوه تعیین داور مطابق مقررات قانونی انجام خواهد شد.

 

صلاحیت داور و اصل صلاحیت به صلاحیت

یکی از اصول مهم این قانون، اصل صلاحیت داور نسبت به صلاحیت خود است. به موجب این اصل، داور می تواند در خصوص وجود، اعتبار یا دامنه موافقت نامه داوری تصمیم گیری کند و ایرادات مربوط به عدم صلاحیت را بررسی نماید.

 

آیین رسیدگی داوری

رسیدگی داوری در قانون داوری تجاری بین المللی مبتنی بر اصولی مانند:
- بی طرفی و استقلال داور  
- رعایت حق دفاع طرفین  
- برابری اصحاب دعوا  

است. طرفین می توانند آیین رسیدگی را تعیین کنند و در صورت سکوت، داور مطابق مقررات قانونی و اصول انصاف عمل خواهد کرد.

 

رأی داوری و آثار آن

رأی صادره از سوی داور، لازم الاجرا و برای طرفین الزام آور است. این رأی همانند حکم قطعی دادگاه ها قابلیت اجرا دارد، مگر در موارد استثنایی که قانون اجازه ابطال رأی داوری را داده است؛ مانند:
- فقدان موافقت نامه معتبر داوری  
- تجاوز داور از حدود اختیارات  
- مخالفت رأی با نظم عمومی یا اخلاق حسنه  

 

شناسایی و اجرای رأی داوری

رأی داوری تجاری بین المللی، چه در داخل و چه در خارج از کشور صادر شده باشد، در صورت رعایت شرایط قانونی قابل شناسایی و اجراست. این امر به ویژه با توجه به عضویت ایران در کنوانسیون نیویورک 1958 اهمیت زیادی در تجارت بین المللی دارد.
 

 

لینک کوتاه : لینک