قانون سازمان دامپزشکی کشور مصوب 1350/03/24
خلاصه تحلیلی حقوق و تکالیف بررسی تطبیقی بررسی انتقادی دعاوی کاربردی
خلاصه کاربردی قانون سازمان دامپزشکی کشور
قانون سازمان دامپزشکی کشور، مصوب 1350 با اصلاحات بعدی، بنیان حقوقی نهاد متولی بهداشت دام و فرآورده های دامی را پی ریزی می کند. فلسفه وجودی آن تأمین بهداشت دام، پیشگیری و مبارزه با بیماری های دامی و بیماری های مشترک انسان و دام، و ساماندهی نظارت های بهداشتی در این حوزه است. چارچوب تقنینی آن، سازمانی با شخصیت حقوقی مستقل (اما وابسته به وزارت کشاورزی) ایجاد می کند و گستره ای از وظایف حاکمیتی، اختیارات اجرایی، تکالیف برای شهروندان و بنگاه ها، ضمانت اجراهای کیفری و سازوکارهای مالی را در بر می گیرد. آنچه در پی می آید چکیده ای از تمامی مواد این قانون (بدون بازنشر مستقیم متن) است که برای آشنایی سریع حقوقدانان، فعالان صنعت دام و دامپزشکی و علاقه مندان تنظیم شده است.
- تأسیس سازمان و شخصیت حقوقی (ماده 1 و تبصره آن): سازمان دامپزشکی کشور به عنوان جایگزین اداره کل دامپزشکی و با شخصیت حقوقی مستقل وابسته به وزارت کشاورزی تشکیل می شود. ریاست سازمان بر عهده یک دکتر دامپزشک به انتخاب وزیر کشاورزی است و سازمان دارای ذی حسابی مستقل مطابق قانون محاسبات عمومی خواهد بود.
برای نمایش کامل تحلیل ها نیاز به اشتراک سرویس جدید دارید.
حقوق و تکالیف تفصیلی در قانون سازمان دامپزشکی کشور
قانون سازمان دامپزشکی کشور، مصوب 1350، با وجود گذشت بیش از نیم قرن از تصویب آن، همچنان ستون فقرات نظام حقوقی بهداشت دام و فرآورده های دامی در ایران است. این قانون که با رویکردی جامع و حاکمیتی تدوین شده، شبکه ای درهم تنیده از حقوق و اختیارات برای نهاد تنظیم گر (سازمان دامپزشکی)، تکالیف و الزامات برای اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در چرخه تولید تا مصرف فرآورده های دامی، و ضمانت اجراهای مدنی و کیفری را ترسیم می کند. تحلیل تفصیلی هر یک از مواد، تصویری روشن از این نقشه راه حقوقی ارائه می دهد. در این نوشتار، تمامی مواد، تبصره ها و بندهای قانون مزبور از حیث حقوق مکتسبه، تکالیف مقرر، محدودیت ها و نکات تفسیری مهم، تجزیه و تحلیل می شود.
---
برای نمایش کامل تحلیل ها نیاز به اشتراک سرویس جدید دارید.
بررسی تطبیقی قانون سازمان دامپزشکی کشور: سوابق، مبانی و رویه ها
قانون سازمان دامپزشکی کشور مصوب 1350 که در ساختار حقوق عمومی ایران یک نقطه عطف به شمار می آید، سازمانی مستقل با شخصیت حقوقی را برای تأمین بهداشت دام و فرآورده های دامی بنیان نهاد. این قانون که با 21 ماده و یک تبصره در مجلس شورای ملی و مجلس سنا به تصویب رسید، جانشین «اداره کل دامپزشکی» شد و به عنوان یکی از نخستین قوانین جامع در حوزه بهداشت دام، الگویی برای بسیاری از مقررات بعدی گردید. نوشتار حاضر به تحلیل تطبیقی این قانون با مبانی دانشگاهی، قوانین مرتبط، رویه قضایی و نظریات مشورتی می پردازد.
---
برای نمایش کامل تحلیل ها نیاز به اشتراک سرویس جدید دارید.
بررسی انتقادی قانون سازمان دامپزشکی کشور: نقاط قوت، ضعف و تحلیل دیدگاه ها
قانون سازمان دامپزشکی کشور مصوب 1350 که با 21 ماده و یک تبصره به تصویب مجلس شورای ملی و مجلس سنای وقت رسید، یکی از مهم ترین قوانین حوزه بهداشت دام و فرآورده های دامی در تاریخ حقوق عمومی ایران است. این قانون در زمان خود، گامی بلند در ایجاد یک نهاد مستقل و علمی برای مدیریت بهداشت دام محسوب می شد. با این حال، گذشت بیش از نیم قرن از تصویب آن و تحولات گسترده در نظام حقوقی، اقتصادی و علمی کشور، ضرورت بازخوانی انتقادی این قانون را ایجاب می کند. در نوشتار حاضر، با رویکردی تحلیلی و انتقادی، نقاط قوت و ضعف این مقرره از منظرهای مختلف حقوقی بررسی می شود.
---
برای نمایش کامل تحلیل ها نیاز به اشتراک سرویس جدید دارید.
دعاوی کاربردی در قانون سازمان دامپزشکی: بستر حقوقی، چالش ها و راهبردهای وکالتی
قانون سازمان دامپزشکی کشور مصوب 1350 با اصلاحات بعدی، از جمله مقرراتی است که به دلیل ماهیت دوگانه حاکمیتی و فنی، زمینه ساز پرونده های متنوع قضایی و قراردادی می شود. وکلایی که در این حوزه فعالیت می کنند با پرسش هایی درباره غرامت دام های معدوم شده، مسئولیت ناشی از نقض مقررات قرنطینه، ابطال تصمیمات سازمان و تنظیم قراردادهای مرتبط با فرآورده های دامی روبرو هستند. در این نوشتار، با نگاه یک وکیل دعاوی، مهم ترین چالش های عملی و راهکارهای حقوقی تحلیل می شود.
---
برای نمایش کامل تحلیل ها نیاز به اشتراک سرویس جدید دارید.
قانون سازمان دامپزشکی کشور مشتمل بر بیست و یک ماده و یک تبصره مصوب 1350/03/24 مجلس شورای ملی
شناسنامه قانون سازمان دامپزشکی کشور:
شماره روزنامه رسمی: 7707
تاریخ روزنامه رسمی: 1350/04/26
شماره ابلاغ: 7234
تاریخ ابلاغ: 1350/04/09
مرجع تصویب: مجلس شورای ملی
تاریخ تصویب: 1350/03/24
بیشتر بخوانید:
مجموعه مقررات مرتبط با قانون سازمان دامپزشکی کشور 1350
نظریات مشورتی مرتبط با موضوعات تولید و صنعت
مجموعه موضوعی آرای وحدت رویه قضایی
آرای دیوان عدالت اداری مرتبط با موضوعات تولید و صنعت
متن قانون سازمان دامپزشکی کشور 1350:
ماده 1 ـ بـه منظور تأمین بهداشت دام کشور و فرآورده های مربوط بـه آن و پیشگیری و مبارزه با بیماری های دامی بـه موجب این قانون سازمان دامپزشکی کشور وابسته بـه وزارت کشاورزی تأسیس و جایگزین اداره کل دامپزشکی می گردد. سازمان دامپزشکی کشور کـه در این قانون سازمان نامیده می شود دارای شخصیت حقوقی است و وسیله یک نفر رئیس از بین دامپزشکانی کـه دارای درجه دکتری باشند بـه انتخاب وزیر کشاورزی اداره خواهد شد.
تبصره ـ سازمان دارای ذی حسابی است کـه طبق مقررات قانون محاسبات عمومی تعیین خواهد شد.
ماده 2 ـ در این قانون کلمه دام بـه حیوانات اهلی، طیور، ماهی، زنبور عسل، کرم ابریشم، حیوانات آزمایشگاهی و حیوانات باغ وحش اطلاق می شود و مقصود از کنترل بهداشتی بازرسی و اقداماتی است کـه از لحاظ پیشگیری و مبارزه با امراض دامی و بیماری های مشترک بین انسان و دام لازم و ضروری می باشد.
ماده 3 ـ وظائف سازمان بشرح زیر است:
الف ـ بررسی بیماری های دامی، شناسائی مناطق و منابع آلوده و راه سرایت و طرز انتشار بیماری ها.
ب ـ تأمین بهداشت دام کشور از طریق پیش گیری و مبارزه با بیماری های همه گیر و قرنطینه ای دام.
ج ـ همکاری با وزارت بهداری در امر مبارزه با بیماری های مشترک انسان و دام.
د ـ تأسیس پست های قرنطینه در نوار مرزی و داخل کشور بـه منظور جلوگیری از سرایت بیماری های دامی، همچنین کنترل بهداشتی و ورود و خروج دام و فرآورده های خام دامی و نظارت در نقل و انتقال آنها و صدور گواهی بهداشتی دام و فرآورده های خام دامی کـه بـه خارج صادر می شود.
هـ ـ نظارت بهداشتی چراگاه ها، مراتع، آبشخورها، محل نگهداری دام و سایر تأسیسات مربوط بـه پرورش دام هم چنین نظارت بر کارخانه های تولید خوراک دام از لحاظ بهداشتی.
و ـ نظارت بهداشتی کشتارگاه ها و کارخانه های تولید و تهیه فرآورده های خام دامی.
ز ـ اظهار نظر و نظارت در مورد ساخت، ورود و صدور و فروش انواع دارو، واکسن، سرم و مواد بیولوژیکی مخصوص دام.
بیشتر بخوانید: آئین نامه نظارت بر دارو و واکسن دامی مستند به بند (ز) ماده 3 و مواد 7، 8 و 9 قانون سازمان دامپزشکی مشتمل بر 15 ماده مصوب 1391/09/19
ح ـ مشارکت در کنفرانس های بین المللی دامپزشکی و اعزام نماینده بـه این کنفرانس ها، در حدود اعتبارات مصوب و پس از تأیید وزیر کشاورزی، همچنین مبادله اطلاعات علمی با مراکز و مراجع علمی دامپزشکی.
ط ـ تأسیس و توسعه شبکه های دامپزشکی همچنین تربیت کادر فنی در مناطق و مراکز دامداری کشور.
ی ـ سایر اموری کـه در اجرای هدف های مندرج در ماده یک از طرف وزارت کشاورزی تعیین و برای اجرا بـه سازمان ابلاغ می شود.
ماده 4 ـ کلیه صاحبان و مسئولان نگاهداری دام و کارگاه ها و کارخانه ها و مراکز تهیه و آماده کردن فرآورده های خام دامی اعم از اشخاص و مؤسسات و شرکت های خصوصی و یا دولتی یا وابسته بـه دولت و یا هر نوع شرکت و سازمانی کـه بـه نحوی از انحاء بـه پرورش یا نگاهداری دام و تهیه و آماده کردن فرآورده های خام دامی اشتغال دارند موظف بـه اجرای دستورهای بهداشتی و قرنطینه ای سازمان می باشند.
ماده 5 ـ سازمان مکلف است بمنظور مبارزه با بیماری های دامی و جلوگیری از سرایت و انتشار آنها با موافقت وزارت کشاورزی اقدامات زیر را بـه عمل آورد:
الف ـ در هر نقطه از کشور کـه لازم بداند بـه تلقیحات و معالجات دامی و انجام عملیات بهداشتی و قرنطینه ای اقدام نماید.
ب ـ برای جلوگیری از سرایت و انتشار بیماری های دامی در نقاط مورد لزوم از عبور و مرور نقل انتقال دام و فرآورده های خام دامی ممانعت بـه عمل آورد و مراتب را قبلا بـه نحوی کـه مقتضی بداند بـه اطلاع صاحبان دام و در صورت لزوم بـه اطلاع عموم برساند
ج ـ دام بیمار یا مظنون بـه ابتلاء بیماری یا ناقل عامل بیماری را معدوم کند و اگر قابل مصرف تشخیص شد برای ذبح بـه کشتارگاه اعزام دارد و طبق ضوابطی کـه در آئین نامه اجرائی این قانون تعیین خواهد شد غرامت بپردازد. در صورتی کـه تمام یا هر قسمت از دام ذبح شده قابل مصرف تشخیص داده شود بهای آن از میزان غرامت مزبور کسر خواهد شد.
د ـ اماکن و اشیاء و لوازم و مواد آلوده را در صورت لزوم ضد عفونی نموده و در صورتی کـه غیر قابل ضد عفونی تشخیص گردید بـه نحوی کـه در آئین نامه اجرائی این قانون تعیین خواهد شد با تأدیه غرامت خراب یا معدوم نماید.
ماده 6 ـ اصلاح 1399/11/08 و 1403/03/20 ـ اشخاصی کـه در مواقع بروز بیماری های واگیر دامی و اعلام لزوم رعایت مقررات قرنطینه بر خلاف دستور سازمان اقدامی نمایند کـه موجبات سرایت بیماری را از محلی بـه محل دیگر فراهم کند و یا مانع اجرای وظایف مقرر در ماده 5 این قانون شوند بـه تقاضای سازمان مورد تعقیب قانونی قرار گرفته و بـه سه تا شش ماه حبس تأدیبی و یا پرداخت جریمه نقدی از 50.000.000 تا 330.000.000 ریال یا بهر دو مجازات محکوم خواهند شد. (مصوب 1399: 15.000.000 تا 100.000.000)
ماده 7 ـ ورود و صدور هر نوع دام زنده، تخم مرغ نطفه دار، اسپرم دام، فرآورده های خام دامی، داروها و واکسن ها و سرم ها و مواد بیولوژیکی و مواد ضد عفونی و سموم دامپزشکی و مواد غذائی متراکم و مکمل های غذای دام و داروهائی کـه برای ساختن مواد نامبرده مورد نیاز است باید با موافقت وزارت کشاورزی صورت گیرد.
بیشتر بخوانید: آئین نامه نظارت بر دارو و واکسن دامی مستند به بند (ز) ماده 3 و مواد 7، 8 و 9 قانون سازمان دامپزشکی مشتمل بر 15 ماده مصوب 1391/09/19
ماده 8 ـ هر گاه دام و فرآورده های خام دامی و مواد ذکر شده در ماده 7 بـه علت آلودگی بـه بیماری ها یا فساد قابل ترخیص نباشد در صورتی کـه بـه تشخیص سازمان بتوان آلودگی را از بین برد اقدامات لازم بـه هزینه صاحبان آنها انجام و اجازه ترخیص از طرف ماموران قرنطینه دامپزشکی داده خواهد شد و در غیر این صورت دام یا فرآورده یا مواد مورد بحث بـه وسیله صاحب آنها باید برگشت داده شود و الا نسبت بـه اعدام یا امحاء آنها از طرف مأمورین سازمان اقدام خواهد شد.
بیشتر بخوانید: آئین نامه نظارت بر دارو و واکسن دامی مستند به بند (ز) ماده 3 و مواد 7، 8 و 9 قانون سازمان دامپزشکی مشتمل بر 15 ماده مصوب 1391/09/19
ماده 9 ـ اشتغال بـه کار تهیه و ترکیب و فروش داروهای ساده، مرکب، واکسن ها، سرم ها، مواد بیولوژیکی، مواد ضد عفونی، سموم و مواد دیگری کـه بـه شکال مختلف مورد مصرف دامپزشکی قرار می گیرد مستلزم اخذ پروانه از سازمان است. مؤسسات و شرکت ها و کارگاه ها و کارخانه هائی کـه قبل از تصویب این قانون برای انجام کارهای بالا تأسیس شده اند مکلفند ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این قانون پروانه لازم را تحصیل نمایند.
بیشتر بخوانید: آئین نامه نظارت بر دارو و واکسن دامی مستند به بند (ز) ماده 3 و مواد 7، 8 و 9 قانون سازمان دامپزشکی مشتمل بر 15 ماده مصوب 1391/09/19
ماده 10 ـ تاسیس بیمارستان ها و درمانگاه های دامپزشکی همچنین اشتغال بـه مایه کوبی و درمان دام مستلزم اخذ پروانه از سازمان خواهد بود. درمانگاه ها و بیمارستان های وابسته بـه دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی مشمول این ماده نخواهند بود. بیمارستان ها و درمانگاه های دامپزشکی کـه قبل از تصویب این قانون تأسیس شده اند و اشخاصی کـه اشتغال بـه مایه کوبی و درمان دام داشته اند مکلفند ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این قانون پروانه لازم را تحصیل نمایند.
ماده 11 ـ در صورتی کـه اشخاص بدون اخذ پروانه از سازمان بـه مایه کوبی و درمان دام اشتغال ورزند بـه تقاضای سازمان مورد تعقیب قرار گرفته و بـه سه تا شش ماه حبس تأدیبی محکوم خواهند شد.
ماده 12 ـ در صورتی کـه اشخاصی اعم از حقیقی یا حقوقی وظایف تعیین شده در مواد 4 و 6 و 8 و 9 و 10 این قانون را رعایت ننمایند مأموران انتظامی مکلفند بـه تقاضای سازمان بـه منظور اجرای مقررات مواد مذکور اقدام لازم معمول دارند و در صورت تقاضای سازمان از ادامه کار آنها جلوگیری کنند.
ماده 13 ـ سازمان مجاز است در صورت لزوم وسائل و لوازم فنی، داروها، واکسن ها، سرم ها، مواد بیولوژیکی، سموم و مواد ضد عفونی مربوط بـه مبارزه با بیماری های دامی را از داخل و یا رأساً از خارج کشور خریداری و بـه قیمت تمام شده یا مجاناً در اختیار متقاضیان مصرف کننده بگذارند.
ماده 14 ـ سازمان مجاز است در مقابل انجام خدمات دامپزشکی وجوه متناسبی با خدمات انجام شده دریافت نماید. وجوه حاصل از این بابت در حساب مخصوصی کـه در خزانه افتتاح خواهد شد جمع آوری و صرف هزینه های مربوط بـه مبارزه با بیماری های دامی خواهد شد. تعیین خدمات و میزان وجوه طبق آئین نامه اجرائی این قانون خواهد بود.
ماده 15 ـ در صورت بروز بیماری های واگیر دامی کـه بطور غیر مترقبه شایع شود و هزینه آن در بودجه سازمان منظور نگردیده باشد وزارت کشاورزی با استفاده از اختیارات خود موظف بـه مبارزه فوریست و دولت نیز مکلف است اعتبار لازم را تأمین و در اختیار وزارت کشاورزی بگذارد.
ماده 16 ـ وزارت دارائی مکلف است اعتبارات هزینه های مربوط بـه پیشگیری و مبارزه با بیماری های دامی مصوب در بودجه کل کشور را هر سال بـه اقساط چهارگانه در ابتدای هر فصل در اختیار سازمان بگذارد.
ماده 18 ـ بازرسی و معاینه بهداشتی گوشت در کشتارگاه های کشور از وظایف سازمان است و شهرداری ها و سازمانهای ذی ربط مکلفند پرسنل، بودجه و اعتبار لازم را طبق آئین نامه اجرائی این قانون در اختیار سازمان بگذارند.
ماده 19 ـ وزارت کشاورزی مکلف است ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون مقررات لازم برای برقراری نظام دامداری کشور را طی آئین نامه ای تدوین نموده و بـه مجلس تقدیم دارد. آئین نامه مزبور پس از تصویب کمیسیون های مربوط مجلسین قابل اجراء خواهد بود.
بیشتر بخوانید: آئین نامه اجرائی ماده 19 قانون سازمان دامپزشکی کشور مصوب 1351/08/10
ماده 20 ـ قانون تفتیش صحی حیوانات مصوب سال 1314 ملغی است.
ماده 21 ـ آئین نامه های لازم برای اجرای مواد این قانون بـه وسیله وزارت کشاورزی تهیه و پس از تصویب هیأت وزیران بـه موقع اجراء گذاشته می شود.
قانون فوق مشتمل بر بیست و یک ماده و یک تبصره پس از تصویب مجلس شورای ملی در جلسه روز یک شنبه 1350/03/02 در جلسه روز دوشنبه بیست و چهارم خرداد ماه یک هزار و سیصد و پنجاه شمسی بـه تصویب مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس سنا ـ جعفر شریف امامی
