دستورالعمل مواد 47، 69، 95، 186 و 226 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 مصوب 1395/10/04
دستورالعمل مواد 47، 69، 95، 186 و 226 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 با موضوع فوریت های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک مصوب 1395/10/04 رییس قوه قضاییه
شناسنامه دستورالعمل فوریت های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک:
تاریخ تصویب: 1395/10/04
مرجع تصویب: رییس قوه قضاییه
بیشتر بخوانید:
نظریات مشورتی مرتبط با موضوعات دادرسی کیفری
آرای وحدت رویه قضایی مرتبط با موضوعات دادرسی کیفری
آرای دیوان عدالت اداری مرتبط با موضوعات کیفری
مقررات مرجع دستورالعمل فوریت های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک:
ماده 47 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/04: هر گاه فردی خارج از وقت اداری بـه علت هر یک از عناوین مجرمانه تحت نظر قرار گیرد، باید حداکثر ظرف یک ساعت مراتب بـه دادستان یا قاضی کشیک اعلام شود. دادستان یا قاضی کشیک نیز مکلف است، موضوع را بررسی نماید و در صورت نیاز با حضور در محل تحت نظر قرار گرفتن متهم اقدام قانونی بـه عمل آورد.
ماده 69 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/04: دادستان مکلف است شکایت کتبی و شفاهی را همه وقت قبول کند. شکایت شفاهی در صورت مجلس قید و بـه امضاء یا اثر انگشت شاکی می رسد. هر گاه شاکی سواد نداشته باشد، مراتب در صورت مجلس قید و انطباق شکایت با مندرجات صورت مجلس تصدیق می شود.
ماده 95 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/04: بازپرس مکلف است برای جلوگیری از امحای آثار و علائم جرم، اقدامات فوری را بـه عمل آورد و در تحصیل و جمع آوری ادله وقوع جرم تاخیر نکند.
ماده 186 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/04: در ایام تعطیل متوالی، قاضی کشیک، پرونده متهم جلب شده را با تنظیم صورت مجلس از شعبه بازپرسی خارج و تصمیم مقتضی اتخاذ می نماید و در نخستین روز پس از تعطیلی، پرونده را با شرح اقدامات بـه شعبه مزبور اعاده می کند.
ماده 226 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/04: متهمی کـه در مورد او قرار کفالت یا وثیقه صادر می شود تا معرفی کفیل یا سپردن وثیقه بـه بازداشتگاه معرفی می گردد ؛ اما در صورت بازداشت، متهم می تواند تا مدت ده روز از تاریخ ابلاغ قرار بازپرس، نسبت بـه اصل قرار منتهی بـه بازداشت یا عدم پذیرش کفیل یا وثیقه اعتراض کند. تبصره ـ مرجع صادر کننده قرار و رئیس یا معاون زندان مکلفند تمهیدات لازم را بـه منظور دسترسی متهم بـه افرادی کـه وی برای یافتن کفیل یا وثیقه گذار معرفی می کند، فراهم کنند و هر زمان متهم، کفیل یا وثیقه معرفی نماید هر چند خارج از وقت اداری باشد، در صورت وجود شرایط قانونی، مرجع صادرکننده قرار یا قاضی کشیک مکلف بـه پذیرش آن هستند.
متن دستورالعمل فوریت های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک:
در اجرای تکالیف مقرر در قانون آیین دادرسی کیفری، مصوب 1392 و اصلاحات الحاقات بعدی از جمله مواد 47، 69، 95، 186 و 226، مبنی بر ضرورت پذیرش شکایات کتبی و شفاهی مراجعین در تمامی اوقات فوری در پرونده های قضایی، دستورالعمل فوریت های قضایی و نحوه عملکرد واحدهای کشیک بـه شرح زیر ابلاغ می شود:
الف) ساختار و تشکیلات:
ماده 1 ـ بـه منظور انجام وظایف قضایی و پذیرش و پیگیری شکایات فوری و ضروری مراجعان و گزارش ضابطان دادگستری در ساعات غیر اداری و ایام تعطیل، در هر حوزه قضایی، واحد کشیک قضایی بـه ترتیب زیر تشکیل می شود:
1) حداقل یک واحد در دادسرای هر حوزه قضایی شهرستان و یک واحد در دادسرای نواحی کلان شهرها بـه پیشنهاد دادستان حوزه مربوط و تایید رییس کل دادگستری استان.
2) حداقل یک واحد کشیک از دادگاه کیفری 2 در هر شهرستان و در صورت لزوم دادگاه کیفری یک، بـه پیشنهاد رییس دادگستری شهرستان و تایید رییس کل دادگستری استان برای رسیدگی بـه جرایمی کـه مطابق قانون بـه طور مستقیم در دادگاه رسیدگی می شود. همچنین، درصورت لزوم و بـه تشخیص رییس کل دادگستری استان بـه تعداد لازم در کلان شهرها واحد کشیک د ر مجتمع های قضایی تشکیل می شود.
تبصره ـ قاضی کشیک دادگاه کیفری 2 علاوه بر رسیدگی بـه پرونده های جزایی، مجاز بـه رسیدگی بـه پرونده های فوریت های قضایی در امور حقوقی نظیر ماده 2 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، مصوب 1394 مجلس شورای اسلامی نیز می باشد.
2) یک واحد کشیک در دادگاه های عمومی بخش بـه پیشنهاد رییس دادگاه و تایید رییس کل دادگستری استان.
ماده 2 ـ هر واحد کشیک از یک نفر قاضی، یک نفر از کارکنان اداری کـه دارای سوابق و تجربه کافی باشد و یک نفر از کارکنان پشتیبانی تشکیل خواهد شد.
ماده 3 ـ اعضاء واحد کشیک از میان قضات و کارکنان اداری داوطلب دادسراها و دادگاه ها انتخاب می شوند و در صورت نبود داوطلب بـه صورت نوبتی تعیین خواهد شد. جابجایی اعضای کشیک حسب مورد با موافقت دادستان یا رییس حوزه قضایی مربوط مجاز می باشد و مراتب عنداللزوم باید بـه مراجع مربوط مانند ضابطان اعلام شود.
تبصره ـ تعیین قضات زن برای کشیک در صورت ضرورت و با تشخیص دادستان بلامانع است.
ب) برنامه کشیک:
ماده 4 ـ برنامه کشیک حوزه های قضایی مشتمل بر تعداد اعضا، تعیین زمان شروع و خاتمه و نحوه انجام کشیک، با رعایت مفاد این دستورالعمل و با لحاظ نوع و تعداد پرونده، تعداد قضات و کارکنان شاغل، کثرت مراجعان و شرایط جغرافیایی و اجتماعی، بـه صورت سه ماهه در هر حوزه قضایی حسب مورد بـه پیشنهاد دادستان و یا رییس حوزه قضایی و تایید رییس کل دادگستری استان صورت می پذیرد. زمان کشیک همه روزه بعد از وقت اداری است. نحوه و زمان استقرار واحد کشیک حسب مورد بـه تشخیص رییس کل دادگستری و دادستان مربوط خواهد بود.
تبصره 1 ـ در مواردی کـه بنا بـه ضرورت، "کشیک شب" ایجاد می شود، زمان آن حداکثر 4 ساعت خواهد بود.
تبصره 2 ـ دادستانهای مراکز استانها بـه تشخیص رییس قوه قضاییه، علاوه بر کشیک مذکور در تبصره 1، می توانند همه روزه از ساعت 24 تا 5 بامداد یکی از معاونین یا یکی از قضات با تجربه دادسرا را بـه عنوان کشیک فوق العاده معرفی نمایند. حق الزحمه کشیک مذکور دو برابر روز محاسبه خواهد شد.
ماده 5 ـ فهرست قضات کشیک و برنامه زمانی و اصلاحات آن حسب مورد با دستور دادستان و یا رییس حوزه قضایی بـه قضات و کارمندان کشیک ابلاغ می شود.
ماده 6 ـ برنامه زمان بندی کشیک در ابتدای هر ماه بـه اطلاع ضابطین می رسد و تاکید می شود کـه ضابطان از ارجاع پرونده های عادی در زمان کشیک خودداری نمایند و صرفاً موارد واجد فوریت بـه واحد کشیک ارسال شود.
تبصره ـ موارد فوری، پرونده هایی است کـه اتخاذ تصمیم سریع درباره آنها ضرورت داشته باشد از قبیل انجام اقدامات لازم در صورت وقوع قتل یا فوت مشکوک و تعیین تکلیف متهمان و محکومان تحت نظر و جلب شده و متهمان پرونده های منتهی بـه فوت مجنی علیه.
ماده 7 ـ قضات کشیک مکلفند بر اساس برنامه زمانی، حداقل سه ساعت در محل کشیک حضور داشته و خارج از این زمان تا نوبت بعدی کشیک یا وقت اداری، در حوزه قضایی مربوط در دسترس باشند و بـه نحو مقتضی نسبت بـه فوریت های قضایی تعیین تکلیف نمایند.
ماده 8 ـ در حوزه های قضایی کـه ایجاد واحد کشیک ضرورت نداشته باشد، رییس حوزه قضایی یا دادستان مربوط مکلف است شخصاً یا با تعیین یکی از قضات، بـه عنوان "کشیک در دسترس" نسبت بـه انجام فوریت های قضایی بـه نحو مقتضی اقدام کند.
پ) میزان و نحوه پرداخت حق کشیک:
ماده 9 ـ میزان پرداخت حق کشیک، بـه هر یک از اعضا (قاضی، کارمند اداری و پشتیبانی) با توجه بـه ساعات کار مقرر در این آیین نامه، بر مبنای ضوابط اضافه کار می باشد.
ماده 10 ـ حق کشیک در روزهای تعطیل و کشیک شب یک و نیم برابر و در تعطیلات متوالی بیش از دو روز در حوزه های قضایی کـه 5 شنبه ها تعطیل است و بیش از یک روز در سایر حوزه ها، دو برابر روزهای عادی می باشد و برای قضات کشیک در دسترس دادسرا یا دادگاه بخش با لحاظ عوامل مذکور در ماده 3 دستورالعمل از قبیل نوع و تعداد پرونده، از یک هشتم تا یک چهارم حق کشیک موضوع ماده 9 دستورالعمل، بـه تشخیص رییس کل دادگستری پرداخت می شود. در مورد اخیر در صورتی کـه رسیدگی بـه پرونده در وقت کشیک مستلزم حضور قاضی در محل کشیک باشد، معادل حق کشیک بـه تشخیص رییس حوزه قضایی پرداخت خواهد شد.
تبصره ـ در خصوص کشیک ویژه قتل درصورتی کـه مبادرت بـه معاینه جسد نمایند، حق کشیک ویژه با تصویب معاونت راهبردی قوه قضاییه پرداخت می شود.
ماده 11 ـ در حوزه های قضایی کـه بیش از یک واحد کشیک فعالیت می نماید، حق الزحمه اعضای هر واحد جداگانه محاسبه و پرداخت می گردد.
ماده 12 ـ معاونت راهبردی قوه قضاییه هر 3 ماه، اعتبار کشیک دادگستری کل استان ها را بر اساس آمار عملکرد و گزارشاتی کـه با ذکر مشخصات اعضای هر واحد و قید ساعات کشیک ارسال می شود، محاسبه، تخصیص و ابلاغ خواهد کرد.
تبصره ـ روسای کل دادگستری مکلفند گزارش پرداخت های مالی کشیک را بر اساس فرم ارسالی از معاونت راهبردی تنظیم و بـه آن معاونت ارسال نمایند.
ت) سایر مقررات:
ماده 13 ـ قضات موظفند پرونده های ارجاعی را در وقت اداری تعیین تکلیف کنند و از محول نمودن آن بـه وقت کشیک خودداری نمایند.
ماده 14 ـ قضات موظفند بـه منظور تسهیل در انجام امور افراد جلب شده در وقت کشیک، کلیه اطلاعات لازم از قبیل مشخصات متهم یا محکوم، علت جلب، نام شاکی، نوع اتهام، میزان خسارت وارده بـه شاکی خصوصی و میزان محکومیت مالی را در برگ جلب درج نمایند. در جرائمی کـه بـه تشخیص مرجع قضایی، حیثیت اجتماعی متهم یا محکوم، عفت یا امنیت عمومی اقتضاء کند، علت جلب ذکر نمی شود.
تبصره ـ مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه مکلف است امکان درج اطلاعات مربوط بـه متهمان و محکومان جلب شده را در مرحله تحقیقات مقدماتی و اجرای حکم، در سامانه مدیریت پرونده قضایی (سمپ) فراهم نماید.
ماده 15 ـ دادگستری استان ها مکلف هستند نسبت بـه استقرار سامانه سمپ و دسترسی واحدهای کشیک بـه آن با همکاری مرکز آمار و فناوری اطلاعات اقدام نمایند.
ماده 16 ـ روسای کل دادگستری ها مکلفند در پایان هر سال، خلاصه آمار عملکرد واحدهای کشیک استانی را بـه تفکیک هر یک از واحدهای کشیک جهت بررسی و اقدام مقتضی بـه دادستان کل کشور ارسال نمایند.
ماده 17 ـ روسای کل دادگستری ها و دادستانهای مراکز استان موظفند شخصا یا از طریق یکی از معاونان بر فعالیت واحدهای کشیک نظارت نمایند و در صورت مشاهده تخلف مراتب را بـه مبادی ذیربط گزارش کنند.
ماده 18 ـ معاونان مالی و پشتیبانی دادگستری استانها موظفند امکانات لازم و مطلوب از قبیل مکان، تلفن، دورنگار و خودرو را در اوقات کشیک فراهم نمایند.
ماده 19 ـ دادستان کل کشور بر حسن اجرای این دستورالعمل نظارت دارد و گزارش سالانه آن را بـه رییس قوه قضاییه ارائه خواهد کرد.
ماده 20 ـ این دستورالعمل در 20 ماده و 8 تبصره در تاریخ 1395/10/04 بـه تصویب رییس قوه قضاییه رسید و کلیه مقررات و ضوابط مغایر با آن ملغی می باشد.
رییس قوه قضاییه ـ صادق آملی لاریجانی
