شیوه نامه اجرای آیین نامه اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی مصوب 1399/04/10

شیوه نامه اجرای آیین نامه اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی مصوب 1399/04/10 اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور

 

شناسنامه شیوه نامه اجرای آیین نامه اعطای تابعیت بـه فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی:

شماره ابلاغ: 150290

تاریخ ابلاغ: 1399/09/26

مرجع تصویب: اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور

تاریخ تصویب: 1399/04/10

 

بیشتر بخوانید:

مقررات تابعیت و اتباع خارجی

تابعیت و اتباع در نظریات مشورتی

مجموعه موضوعی آرای دیوان عدالت اداری 

مجموعه موضوعی آرای وحدت رویه قضایی

 

متن شیوه نامه اجرای آیین نامه اعطای تابعیت بـه فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی:

بـه دنبال تصویب قانون اصلاح قانون تعیین تکلیف فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی غیر ایرانی در تاریخ 1398/07/02 توسط مجلس شورای اسلامی و تصویب آیین نامه اعطای تابعیت بـه فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی در جلسه مورخ 1399/02/31 هیأت محترم وزیران (ابلاغی بـه شماره 24957/ت57624هـ مورخ 1399/03/13) بسیاری از متقاضیان مشمول ضمن مراجعه بـه دستگاه های مختلف متقاضی رسیدگی بـه تابعیت شان بر اساس این قانون و آیین نامه اجرایی بودند. از طرفی، اطلاع رسانی انجام شده توسط رسانه های جمعی و اشعار ماده 24 آیین نامه پیش گفته مبنی بر اینکه «این آیین نامه از زمان تصویب لازم الاجرا می باشد» بر خیل متقاضیان مراجعه کننده بـه ادارات کل و نهادهای دولتی افزود. این در حالی است کـه هنوز دستگاه های اجرایی بـه ویژه استانداری ها اتفاق نظری در خصوص چگونگی اجرای قانون و آیین نامه مذکور نداشتند. بنابراین، اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور بـه منظور تعریف فرایندی یکپارچه برای اجرایی کردن قانون و آیین نامه پیش گفته با برگزاری جلسات متعدد کارشناسی با حضور نمایندگان دستگاه های مختلف و نظرخواهی از استانداری های سراسر کشور، اقدام بـه تدوین این شیوه نامه اجرایی نموده است.

 

فصل اول ـ فرایند رسیدگی بـه درخواست ها:

 

ماده 1 ـ فرایند رسیدگی بـه درخواست اعطای تابعیت بـه فرزند مادر ایرانی بـه ترتیب زیر است:

1 ـ ارایه درخواست کتبی یا الکترونیک اعطای تابعیت توسط متقاضی بـه اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری محل تولد یا اقامت مادر ایرانی فرزند. 

تبصره ـ پرونده افرادی کـه بر اساس قانون ماده واحده مصوب سال 1385 برخی از مراحل درخواست تابعیت آنان طی شده است، پس از رفع نقص احتمالی و انطباق با شرایط آیین نامه مورد رسیدگی قرار می گیرد.

2 ـ ارایه مستندات و مدارک لازم مطابق فصل دوم شیوه نامه.

3 ـ تکمیل فرم های تقاضای تابعیت جمهوری اسلامی ایران در دو نسخه توسط درخواست کننده.

4 ـ استعلام از سازمان ثبت احوال کشور در خصوص اصالت سند سجلی مادر ایرانی توسط ادارات کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری ها.

5 ـ در صورت عدم تایید اصالت مدرک مادر ایرانی توسط سازمان ثبت احوال، تبعه می تواند ظرف یک سال اعتراض خود را پس از تکمیل مدارک و مستندات بـه اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استان محل سکونت جهت ارسال بـه ثبت احوال برای بررسی مجدد تسلیم کند.

6 ـ استعلام از مراجع امنیتی (اداره کل اطلاعات استان و سازمان اطلاعات سپاه) توسط اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری.

7 ـ در صورت دریافت نظریه مثبت هر دو دستگاه امنیتی، اعلام مراتب بـه اداره کل ثبت احوال استان جهت صدور اسناد هویتی.

8 ـ در صورت اعلام نظریه منفی هر یک از مراجع امنیتی رد درخواست توسط ادارات کل اتباع و مهاجرین خارجی بـه متقاضی اعلام خواهد شد.

9 ـ استعلام مجدد امنیتی توسط اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی در صورت اعتراض متقاضی بـه نظریه اولیه مراجع امنیتی.

10 ـ اعلام بـه متقاضی در صورت عدم موافقت مجدد مراجع امنیتی با اعطای تابعیت توسط اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی.

11 ـ در صورت اعتراض متقاضی بـه نظریه مرجع امنیتی، ارسال اعتراض بـه کمیسیون تابعیت وزارت کشور توسط اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی استان.

12 ـ بررسی اعتراض متقاضی توسط کمیسیون یاد شده حداکثر ظرف 6 ماه و اتخاذ تصمیم بر اساس نظر مراجع امنیتی در خصوص تقاضای متقاضی و اعلام آن بـه اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی استانداری مربوطه.

13 ـ اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی استانداری در صورت منفی بودن نظر کمیسیون، مراتب را بـه متقاضی و در صورت مثبت بودن جهت صدور اسناد هویتی بـه اداره کل ثبت احوال استان اعلام خواهد کرد.

14 ـ ادارات کل ثبت احوال استان ها پس از دریافت استعلام های مثبت امنیتی و تکمیل مدارک نسبت بـه صدور اسناد هویتی برای فرزندان اقدام می نماید.

 

ماده 2 ـ درج عبارت «این سند بـه استناد قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیر ایرانی مصوب 1398/07/02 مجلس شورای اسلامی صادر گردیده است»، در اسناد هویتی صادره بر اساس این قانون الزامی است.

 

ماده 3 ـ ادارات ثبت احوال استان تصاویر اسناد هویتی صادره فرزند مادر ایرانی و مدرک هویتی پدر خارجی (حسب مورد) را جهت ثبت در پرونده و اصلاح و ابطال مدرک اقامتی متقاضی در سامانه یکپارچه اتباع و مهاجرین (سیام) بـه اداره کل اتباع استانداری ارسال نمایند. همچنین مدارک هویتی خارجی (گذرنامه) فرد بـه اداره کل اتباع استانداری عودت داده شود تا از سوی وزارت کشور بـه وزارت امور خارجه و از آن طریق بـه نمایندگی کنسولی کشور صادر کننده مدرک ارسال شود.

 

ماده 4 ـ فرایند رسیدگی بـه درخواست اقامت پدر خارجی بـه ترتیب زیر است:

1 ـ ارایه درخواست اقامت ایران از سوی پدر خارجی فرزند مادر ایرانی بـه اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی پس از صدور تابعیت ایرانی برای فرزند.

2 ـ ارایه اصل و تصویر مدارک اقامتی و هویتی معتبر پدر فرزند مادر ایرانی و تصویر صفحات مشخصات و اقامت آن.

3 ـ ارایه مشخصات مربوط بـه شغل، محل سکونت، محل کار، تحصیل و... فرزند، پدر خارجی و مادر ایرانی وی.

4 ـ ارسال پروانه زناشویی و مکاتبه تایید آن بـه اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری. صدور پروانه اقامت ازدواجی توسط نیروی انتظامی پس از دریافت استعلام مثبت امنیتی از اداره کل اطلاعات

 

فصل دوم ـ مدارک و مستندات لازم:

 

ماده 5 ـ مدارک مربوط بـه مادر ایرانی عبارت است از:

1 ـ ارایه تعداد 6 قطعه عکس 4*3 سیاه و سفید بـه روز متحدالشکل.

2 ـ ارایه اصل شناسنامه و تصویر تمام صفحات آن و اصل و تصویر کارت ملی هوشمند و در صورت نداشتن کارت هوشمند، کارت ملی قدیم بـه همراه رسید تقاضای کارت ملی هوشمند مادر ایرانی و تصویر آن.

تبصره ـ در صورت فوت مادر ارایه اصل و تصویر مستندات (گواهی فوت) مربوطه الزامی است.

 

ماده 6 ـ مدارک مربوط بـه پدر خارجی از قرار ذیل است:

1 ـ ارایه تعداد 6 قطعه عکس 4*3 سیاه و سفید بـه روز متحدالشکل.

2 ـ در صورت اقامت پدر در ایران، ارایه اصل و تصویر مدارک اقامتی یا هویتی و اصل و تصویر پروانه اقامت، روادید، شغل، مشخصات محل سکونت و محل کار و در صورت فوت ارایه اصل و تصویر گواهی فوت.

تبصره 1 ـ در صورت نیاز تایید اصالت مدارک اقامتی و هویتی توسط مرجع صادرکننده و دستگاه ذیربط می باشد.

تبصره 2 ـ در صورت فوت پدر خارجی، مشخصات مندرج در گواهی فوت تبعه خارجی بایستی با مشخصات اعلامی توسط متقاضی و اسناد هویتی ارایه شده از وی تطبیق داشته باشد. در صورت مغایرت حسب مورد از وزارت امور خارجه، سازمان ثبت احوال و مرجع قضایی استعلام گردد.

 

ماده 7 ـ مدارک مربوط بـه ازدواج بـه شرح ذیل است:

1 ـ ارایه اصل و تصویر عقدنامه رسمی،

2 ـ هر سند معتبر دیگر یا حکم قطعی مرجع قضایی مبنی بر وقوع نکاح شرعی یا رابطه زوجیت بین زن ایرانی و مرد خارجی.

تبصره 1 ـ در صورت وقوع طلاق بین زن ایرانی و مرد خارجی، ارایه اصل و تصویر حکم قطعی طلاق یا فسخ نکاح الزامی است.

تبصره 2 ـ پس از انتشار آیین نامه، صرفاً ازدواج هایی ملاک تایید تابعیت فرزندان متولد از این ازدواج ها است کـه بـه ثبت رسمی رسیده باشند.

 

ماده 8 ـ مدارک مربوط بـه تولد فرزند مادر ایرانی عبارت است از:

1 ـ ارایه تعداد 6 قطعه عکس 4*3 سیاه و سفید بـه روز متحدالشکل.

2 ـ ارایه مدارک هویتی فرزند: ارایه اصل و تصویر گواهی معتبر ولادت صادره از بیمارستان یا مراکز بهداشتی درمانی و یا رای مرجع قضایی.

بدیهی است در گواهی ولادت صادره مراکز زایمانی می بایستی اطلاعات مادر ایرانی، جنسیت و تاریخ دقیق تولد فرزند بـه طور واضح و دقیق ـ بدون خط خوردگی ـ درج شده باشد.

تبصره 1 ـ در صورت تردید در اصالت مدارک ارایه شده از مرجع صدور مدرک استعلام خواهد شد.

تبصره 2 ـ در صورت تردید در رابطه نسبی فرزند با مادر ایرانی رای مرجع قضایی ملاک عمل خواهد بود.

 

فصل سوم ـ اقدامات دستگاه های اجرایی:

 

ماده 9 ـ کمیسیون تابعیت وزارت کشور بررسی اعتراض متقاضیان و تصمیم گیری بر اساس نظر مراجع امنیتی مطابق مواد (8) و (13) آیین نامه را بر عهده دارد.

 

ماده 10 ـ کمیسیون تابعیت وزارت کشور با اعضای ذیل تشکیل می گردد:

1 ـ وزارت کشور ـ مدیر کل امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور (رییس کمیسیون).

2 ـ نماینده تام الاختیار معاونت حقوقی ریاست جمهوری.

3 ـ نماینده تام الاختیار معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری.

4 ـ نماینده تام اختیار وزارت اطلاعات.

5 ـ نماینده تام الاختیار سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

6 ـ نماینده تام الاختیار نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.

7 ـ نماینده تام الاختیار وزارت امور خارجه.

8 ـ نماینده تام الاختیار سازمان ثبت احوال کشور.

9 ـ نماینده تام الاختیار دادستانی کل کشور.

10 ـ نماینده استانداری ذیربط حسب پرونده افراد بدون حق رای.

11 ـ نماینده سایر دستگاه ها حسب مورد بدون حق رای.

 

ماده 11 ـ اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری ها اقدامات ذیل را بـه عمل آورند:

1 ـ دریافت مدارک لازم از متقاضی.

2 ـ احراز ایرانی بودن مادر از طریق استعلام از ثبت احوال استان.

3 ـ احراز ازدواج زن ایرانی با مرد غیر ایرانی با بررسی مستندات.

4 ـ احراز تعلق فرزند بـه مادر ناشی از ازدواج با مرد خارجی و تعیین سن متقاضی در صورت نامشخص بودن با استعلام از مراکز درمانی و بهداشتی ذیربط یا اخذ رای مرجع قضایی در خصوص فاقدین گواهی ولادت.

5 ـ استعلام از مراجع امنیتی در خصوص وجود یا عدم وجود مشکل امنیتی برای اعطای تابعیت بـه فرزند مادر ایرانی و مرد خارجی.

6 ـ در صورت اعلام رد درخواست اعطای تابعیت بـه فرزند مادر ایرانی از سوی مرجع امنیتی اعلام مراتب بـه متقاضی.

7 ـ پذیرش اعتراض متقاضی بـه رد درخواست از سوی مراجع امنیتی ظرف مدت یک سال از ابلاغ تصمیم و ارسال بـه وزارت کشور برای طرح در کمیسیون تابعیت.

8 ـ اعلام دلایل و نواقص پرونده اعلامی از سوی ثبت احوال در خصوص اصالت مدارک مادر ایرانی بـه متقاضی.

9 ـ طرح دعوی در مراجع قضایی در خصوص اشخاصی کـه بـه منظور استفاده از مزایای قانون، مرتکب تقلب یا رفتار غیرقانونی شده اند.

10 ـ درخواست لغو تابعیت و ابطال اسناد صادر شده از ثبت احوال در صورت احراز وقوع تقلب.

 

ماده 12 ـ اداره کل اطلاعات استان نسبت بـه ارسال نتیجه استعلام در خصوص وجود یا عدم وجود مشکل امنیتی برای اعطای تابعیت بـه فرزندان مادر ایرانی بـه استانداری و همچنین ارسال نتیجه استعلام بـه نیروی انتظامی در خصوص وجود یا عدم وجود مشکل امنیتی برای اعطای پروانه اقامت بـه همسر خارجی زن ایرانی اقدام نماید.

 

ماده 13 ـ سازمان اطلاعات سپاه نسبت بـه ارسال نتیجه استعلام در خصوص وجود یا عدم وجود مشکل امنیتی برای اعطای تابعیت بـه فرزندان مادر ایرانی بـه استانداری و همچنین ارسال نتیجه استعلام بـه نیروی انتظامی در خصوص وجود یا عدم وجود مشکل امنیتی برای اعطای پروانه اقامت بـه همسر خارجی زن ایرانی اقدام نماید.

 

ماده 14 ـ ادارات ثبت احوال استان ها اقدامات ذیل را بـه عمل آورند:

1 ـ پاسخ استعلام استانداری در خصوص احراز اصالت مدارک سجلی زن ایرانی و در صورت عدم احراز، ذکر دلایل و نواقص پرونده برای اعلام بـه متقاضی.

2 ـ پاسخ بـه اعتراض متقاضی ارسالی از سوی استانداری کـه در مرحله اول، اصالت مدارک مورد تایید قرار نگرفته است.

3 ـ صدور اسناد هویتی برای متقاضیانی کـه پس از طی مراحل قانونی، موافقت با اعطای تابعیت بـه آنان از سوی اداره کل اتباع استانداری اعلام می شود.

4 ـ ارسال اسناد هویتی فرزند مادر ایرانی پس از اعطای تابعیت بـه وی بـه استانداری.

5 ـ ابطال مدارک هویتی صادره برای فرزند مادر ایرانی در صورت احراز تقلب پس از اعلام استانداری یا مرجع قضایی.

 

ماده 15 ـ وزارت امور خارجه اقدامات ذیل را عهده دار خواهد بود:

1 ـ دریافت و رسیدگی بـه درخواست تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی کـه در خارج از ایران متولد شده، در آنجا اقامت دارند و بـه نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور درخواست خواهند داد.

2 ـ رسیدگی اعتراض متقاضیانی کـه در قالب شیوه نامه وزارت امور خارجه اقدام بـه تحصیل تابعیت می نمایند توسط کمیسیون تابعیت وزارت امور کشور صورت خواهد گرفت.

3 ـ صدور روادید برای پدر خارجی فرزند مادر ایرانی متقاضی ورود بـه ایران.

 

ماده 16 ـ نیروی انتظامی اقدامات ذیل را بـه عمل آورد:

1 ـ پاسخ بـه استعلام استانداری یا مراجع امنیتی در خصوص سوابق پدر خارجی، مادر ایرانی یا فرزند مادر ایرانی.

2 ـ صدور پروانه اقامت برای مرد خارجی مزدوج با زن ایرانی پس از اعطای تابعیت بـه فرزند در صورت درخواست کتبی پدر بـه ادارات کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری ها.

3 ـ ارسال تاییدیه پروانه اقامت ازدواجی بـه اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری ها در صورت استعلام.

 

ماده 17 ـ دانشگاه های علوم پزشکی استان ها می بایستی بـه استعلام بـه عمل آمده در خصوص مدارک مربوط بـه ولادت فرزند مادر ایرانی پاسخ دهند.

 

شیوه نامه اجرایی آیین نامه اعطای تابعیت بـه فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی و فرم های پیوست آن در تاریخ 1399/04/10 با حضور نمایندگان تام الاختیار معاونت حقوقی رییس جمهور، وزارت امور خارجه، وزارت اطلاعات، سازمان ثبت احوال، نیروی انتظامی، سازمان اطلاعات سپاه در 17 ماده و 8 تبصره بـه تصویب رسیده و در تاریخ 1399/09/25 اصلاح گردید و برای تمامی دستگاه ها لازم الاجرا می باشد.