قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مصوب 1382/09/19
قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مشتمل بر 14 ماده مصوب 1382/09/19 مجلس شورای اسلامی
شناسنامه قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات:
شماره روزنامه رسمی: 17137
تاریخ روزنامه رسمی: 1382/10/06
شماره ابلاغ: 54412
تاریخ ابلاغ: 1382/09/30
مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی
تاریخ تصویب: 1382/09/19
متن قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات :
ماده 1 ـ نظر به تحول چشمگیر علوم و فنون مرتبط با صنایع الکترونیک، مخابرات،ارتباطات رادیوئی و رایانهای و نقش مهم مؤثر خدمات پستی، مخابراتی، پست بانک وسنجش از راه دور، در امور فرهنگی و اقتصادی، تعمیق علایق و پیوستگی بین جوامعانسانی، تحول نظام اداری، کاهش مسافرتهای غیرضرور، حفظ محیط زیست و تشخیصمنابع زمینی، هواشناسی، اقیانوس شناسی در برنامهریزی توسعه و لزوم تدوین و تعیینوظایف و اختیارات قانونی برای دستگاه متولی نظارت بر عرضه خدمات مذکور وهماهنگ کردن نام و عنوان این دستگاه، متناسب با ضرورتها و نیازهای زمان، قانونوظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در چارچوب سیاستهای کلینظام به شرح مواد آتی تدوین میشود.
ماده 2 ـ به منظور اعمال حاکمیت بر طیف فرکانس و حفاظت از حقوق رادیوئی کشور در سطح منطقه و بینالملل و تمرکز امور سیاستگذاری، تدوین ضوابط و استانداردهاو نظارت بر حسن اجرای آنها در بخشهای مختلف ارتباطات پستی و مخابراتی نظیرخدمات جدید و متعارف پستی، مخابراتی، ارتباطات فضایی، ارتباطات رادیوئی، انتقالدادهها، انتقال صدا و تصویر، سنجش از راه دور، ارتباطات رایانهای و ایجاد بستر مناسببرای ارتباطات و آمایش و پردازش اطلاعات و روشهای دورسنجی و پشتیبانی آنها وهمچنین سیاستگذاری در زمینه توسعه امکانات و خدمات ارتباطی مذکور، هماهنگ باآخرین پیشرفتهای علمی، تجربی و فناوری اطلاعات در جهان، درچارچوب سیاستهای کلی نظامبه موجب این قانون نام وزارت پست و تلگراف و تلفن به «وزارت ارتباطات وفناوری اطلاعات» ، تغییر می یابد و کلیه وظایف، اختیارات و مسؤولیتهای وزیر و وزارت پست و تلگراف و تلفن به وزیر و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تفویض می گردد.
ماده 3 ـ وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات:
الف ـ تدوین سیاستها و ضوابط کلی در زمینه توسعه ارتباطات و فناوری اطلاعاتدر چارچوب سیاستهای کلی نظام.
ب ـ سیاستگذاری و برنامهریزی کلان و هدایت و نظارت بر شبکههای پستی،پست بانک و مخابراتی و فناوری اطلاعات کشور در چارچوب سیاستهای کلی نظام.
ج ـ ایجاد، نگهداری، بهرهبرداری و توسعه شبکههای مادر پستی و مخابراتی کشور
د ـ تنظیم، مدیریت و کنترل فضای فرکانسی کشور و تدوین مقررات و تصویب ضوابط و جداول و معیارهای استفاده بهینه از فرکانس و مدارهای ماهوارهای و نظارت وحاکمیت بر طیف و جدول ملی فرکانس کشور.
هـ ـ به منظور تحقق حاکمیت دولت، ایجاد و حفظ شبکههای مادر مخابراتی، تنظیم فضای فرکانسی کشور و تضمین استمرار ارائه خدمات پستی و مخابراتی به عهدهدولت خواهد بود. به منظور جلوگیری از ضرر و زیان جامعه و تحقق رشد و توسعه اقتصادی کشور، بخش غیردولتی در قلمرو شبکههای غیرمادر بخش مخابرات شبکههایمستقل و موازی پستی و مخابراتی، با رعایت اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و حسب مجوز هیأت وزیران اجازه فعالیت خواهند داشت.
و ـ نظارت کلان بر فعالیتهای بخش غیردولتی در امور مربوط به مخابرات، پست،پست بانک، خدمات هوائی پیام و فناوری اطلاعات در چارچوب قوانین و مقررات و بارعایت اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
ز ـ صدور مجوز تأسیس و بهرهبرداری واحدهای ارائه خدمات پستی و مخابراتی وفناوری اطلاعات در سطح کشور در چارچوب قوانین و مقررات و با رعایت اصل چهل وچهارم (44) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
ح ـ طراحی و تدوین نظام ملی فناوری اطلاعات کشور.
ط ـ توسعه و ترویج ارتباطات و فناوری اطلاعات در کشور و تأمین زیرساختهایمورد نیاز آن به منظور دسترسی آحاد مردم به خدمات پایه ذیربط.
ی ـ حمایت از تحقیق و توسعه برای استفاده وسیعتر فناوری جدید در زمینه فناوری اطلاعات و اشاعه فرهنگ کاربردی آنها.
ک ـ تدوین و پیشنهاد استانداردهای ملی مربوط به ارتباطات و فناوری اطلاعات در کشور به مراجع ذی ربط.
ل ـ اعمال استانداردها، ضوابط و نظامهای کنترل کیفی و تأیید نمونه تجهیزات (Type Approvall) در ارائه خدمات و توسعه و بهره برداری از شبکههای مخابراتی، پستی و فناوری اطلاعات در کشور.
م _ فراهم نمودن زمینه مشارکت بخش غیردولتی در توسعه ارتباطات و فناوریاطلاعات.
ن ـ تدوین ضوابط حل اختلاف و تعیین اسناد مورد قبول محاکم قضایی دراختلافات و تخلفات مربوط به ارتباطات و فناوری اطلاعات و ارائه به دولت جهت طیمراحل قانونی.
س ـ عضویت در اتحادیهها و مجامع بینالمللی ارتباطی و فناوری اطلاعات به نمایندگی از سوی دولت و اهتمام به انجام تعهدات و قراردادهای بینالمللی و دوجانبهپستی و پست بانک و مخابراتی و فناوری اطلاعات.
ع ـ تصویب سیاستها و هدایت امور مربوط به طرح و چاپ و انتشار تمبر و اوراقبهادار پستی و صدور اجازه ورود و استفاده و ساخت ماشینهای نقش تمبر و اعمال نظارت بر کلیه امور مربوط به آن.
ف ـ حفاظت و حراست و عدم ضبط و افشای انواع مراسلات و امانات پستی وهمچنین مکالمات تلفنی و مبادلات شبکه اطلاع رسانی و اطلاعات مربوط به اشخاصحقیقی و حقوقی طبق قانون.
ماده 4 – به منظور سیاستگذاری و تدوین راهبردهای ملی در قلمرو فناوریاطلاعات، تدوین برنامههای میانمدت و بلند مدت برای توسعه پژوهشهای بنیادی وکاربردی در قلمرو فناوری اطلاعات و همچنین گسترش کاربری فناوری اطلاعات وارتباطات در کشور و برنامههای توسعه بخشهای مختلف، شورای عالی فناوری اطلاعات با استفاده از امکانات و نیروی انسانی دفتر مدیریت و تجهیز منابع اطلاعات وزارتارتباطات و فناوری اطلاعات و درچارچوب سیاستهای کلی نظام تشکیل می گردد. تصمیمات شورا با رعایت سیاستهای کلی نظام در چارچوب قوانین و مقررات پس از تأیید رئیس جمهور توسط وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ابلاغ میگردد و مسؤولیت ونظارت بر حسن اجرای آن به عهده وی خواهد بود.
الف ـ ریاست شورای عالی با رئیس جمهور بوده و در غیاب ایشان، معاون اول وی این وظیفه را بهعهده خواهد داشت.
ب ـ دبیرخانه شورای عالی در وزارت ارتباطات و فناوری با استفاده از امکانات و نیروی انسانی دفتر مدیریت و تجهیز منابع اطلاعات وزارت مذکور تشکیل و دبیر آنبه پیشنهاد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و با حکم ریاست جمهور منصوبمی شود.
ج ـ اساسنامه شورای عالی توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و با هماهنگی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
د ـ سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور موظف است تشکیلات لازم متناسب با اهداف و وظایف این شورای عالی را با هماهنگی دبیرخانه شورای عالی تهیه و تصویبنموده و برای اعتبارات مربوط، ردیف مستقل درنظر بگیرد.
هـ ـ وظایف شورای عالی فناوری اطلاعات به شرح ذیل میباشد:
1 ـ تدوین اهداف کلان و راهبردی توسعه فناوری اطلاعات در کشور.
2 ـ سیاستگذاری و تدوین راهبردهای لازم برای گسترش بکارگیری فناوریاطلاعات در زمینههای مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی.
3 _ تمهید و تدوین نظام جامع فناوری اطلاعات و تعیین وظایف بخشهای مختلفکشور در نظام جامع مذکور.
4 ـ تدوین مقررات و آییننامهها و ضوابط لازم برای قلمرو فناوری اطلاعات.
5 ـ تدوین برنامههای کلان پژوهش در جهت توسعه فناوری اطلاعات در کشور.
6 ـ تدوین برنامههای همکاریهای ارتباطات بینالمللی در قلمرو فناوریاطلاعات.
تبصره ـ کلیه موارد موضوع این بند پس از طی مراحل قانونی لازمالاجراست.
ماده 5 ـ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات با استفاده از امکانات و نیروی انسانیسازمان موضوع ماده (7) این قانون با اختیارات و وظایف ذیل تشکیل میگردد:
الف ـ اصلاح و تجدید ساختار بخشهای ارتباطی کشور.
ب ـ به منظور جلوگیری از ضرر و زیان جامعه و تحقق رشد و توسعه اقتصادی کشور، بخش غیردولتی، در قلمرو شبکههای غیرمادر بخش مخابرات، شبکههای مستقل و موازی پستی و مخابراتی با رعایت اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی جمهوریاسلامی ایران و حسب مجوز هیأت وزیران اجازه فعالیت خواهند داشت.
ج ـ تعیین سیاست نرخ گذاری بر کلیه خدمات در بخشهای مختلف ارتباطات وفناوری اطلاعات و تصویب جداول تعرفهها و نرخهای کلیه خدمات ارتباطی در چارچوب قوانین و مقررات کشور.
د ـ تدوین مقررات ارتباطی کشور در چارچوب قوانین و مقررات کشور و اعمال ونظارت بر حسن اجرای آن.
هـ ـ سیاستگذاری در خصوص صدور مجوز فرکانس و تعیین و دریافت حقالامتیازصدور مجوز در چارچوب قوانین و مقررات کشور.
و ـ تحقق اهداف مورد نظر در بخش ارتباطات رادیوئی و رادیوآماتوری.
ماده 6 ـ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات از افراد زیر با استفاده از امکانات معاونت امور مخابراتی و اداره کل ارتباطات رادیویی تشکیل میگردد:
الف ـ وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات (رئیس)
ب ـ معاون وزیر و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (دبیر).
ج ـ نماینده سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.
د ـ نماینده وزارت امور اقتصادی و دارائی.
هـ ـ سه نفر صاحبنظر مرتبط در امور ارتباطات و فناوری اطلاعات با پیشنهاد وزیرارتباطات و فناوری اطلاعات و تصویب هیأت وزیران.
تبصره ـ آییننامه اجرائی مربوط به وظایف و طرز کار کمیسیون ظرف مدت سه ماهپس از تصویب این قانون به وسیله وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تهیه و پس از تصویب هیأت وزیران به موقع اجراء گذارده خواهد شد.
ماده 7 ـ در جهت اجرای مصوبات کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات و تحقق اهداف مورد نظر در بخش ارتباطات رادیویی و ایفای وظایف، سازمان تنظیم مقررات وارتباطات رادیویی وابسته به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از تجمیع معاونت امورمخابراتی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و ادارهکل ارتباطات رادیویی با استفاده ازامکانات و نیروی انسانی موجود تأسیس می شود و رئیس سازمان معاون وزیر خواهد بود.
تبصره 1 ـ دبیرخانه کمیسیون در سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی با استفاده از نیروی انسانی و امکانات مذکور تشکیل می گردد. دبیرخانه دارای ردیف خاص اعتباری در بودجه سالانه کشور خواهد بود و تشکیلات آن با پیشنهاد وزارتارتباطات و فناوری اطلاعات و تأیید سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور ظرف مدت سهماه پس از تصویب این قانون تهیه و اعلام خواهد شد.
تبصره 2 ـ سازمان مذکور که وظایف و اختیارات حاکمیتی، نظارتی و اجرائیوزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را در بخش تنظیم مقررات ارتباطی و ارتباطات رادیویی ایفاء خواهد کرد دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی است و اعتبارات جاری و عمرانی مورد نیاز آن همه ساله از محل وجوه و اعتبارات عمومی زیر ردیف بودجه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در لایحه بودجه سالانه کل کشور پیشبینی وتأمین خواهد شد.
تبصره 3 ـ اساسنامه سازمان مذکور حداکثر ظرف مدت شش ماه توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 8 ـ بهمنظور استفاده از فناوریهای فضایی و استفاده صلح آمیز از فضایماورای جو و حفظ منافع ملی و بهرهبرداری منسجم از علوم و فناوری فضایی در جهت توسعه اقتصادی، فرهنگی، علمی و فناوری کشور، شورای عالی فضایی با ریاست رئیسجمهور و با استفاده از امکانات و نیروی انسانی سازمان موضوع ماده (9) این قانون تشکیلمی گردد. مصوبات شورا با رعایت سیاستهای کلی نظام در چارچوب قوانین و مقررات پس از تأیید رئیس جمهور توسط وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات ابلاغ می گردد و مسؤولیت نظارت بر حسن اجرای آن به عهده وی خواهد بود. وظایف و اختیارات شورای عالی فضایی به شرح زیر خواهد بود:
الف ـ سیاستگذاری برای استفاده از فناوریهای فضایی در بخشهای امنیتی واستفاده صلح آمیز از فضای ماورای جو، در چارچوب سیاستهای کلی نظام و رعایت قوانینو مقررات کشور.
ب ـ سیاستگذاری ساخت و پرتاب و استفاده ماهوارههای ملی تحقیقاتی در چارچوب سیاستهای کلی نظام و رعایت قوانین و
مقررات کشور.
ج ـ ایجاد هماهنگی لازم میان کلیه دستگاههای ذیربط.
د ـ ارائه پیشنهاد و تدوین برنامههای بلند مدت و میان مدت مربوط به امور فضایی دستگاهها و سازمانهای دولتی و غیردولتی برای طی مراحل قانونی.
هـ ـ تصویب برنامههای بلند مدت و میان مدت در بخش فضایی کشور.
و ـ هدایت و حمایت از فعالیتهای بخش خصوصی و تعاونی در امر استفاده بهینه از فضا.
ز ـ ارائه پیشنهاد درخصوص خط مشی همکاریهای منطقهای و بینالمللیدر مسائل فضایی و تعیین مواضع دولت جمهوری اسلامی ایران در مجامع یاد شده بههیأت وزیران جهت طی مراحل قانونی و در چارچوب سیاستهای کلی نظام.
تبصره 1 ـ اساسنامه شورای عالی فضایی توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و با هماهنگی سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تهیه و به تصویبهیأت وزیران خواهد رسید.
تبصره 2 ـ دبیرخانه شورای عالی در سازمان فضایی ایران با استفاده از امکانات ونیروی انسانی مرکز سنجش از راه دور ایران و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و ادارهکل طرح و مهندسی و نصب ارتباطات ماهوارهای شرکت مخابرات ایران و اداره کلنگهداری ارتباطات ماهوارهای شرکت مخابرات ایران تشکیل و رئیس سازمان فضاییایران دبیر شورای عالی خواهد بود.
ماده 9 ـ به منظور انجام مصوبات شورای عالی فضایی کشور و امور مطالعاتی وپژوهشی و طراحی و مهندسی و اجرا در زمینه فناوریهای خدمات فضایی و سنجش ازراه دور و تقویت شبکههای ارتباطی و فناوری فضایی در داخل و خارج از کشور و تجمیع فعالیتهای حاکمیتی مرکز سنجش از راه دور ایران و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات وبا استفاده از امکانات و نیروی انسانی اداره کل طرح و مهندسی و نصب ارتباطات ماهوارهای شرکت مخابرات ایران و اداره کل نگهداری ارتباطات ماهوارهای شرکت مخابرات ایران و سازمان فضایی ایران وابسته به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تشکیل می گردد.
سازمان مذکور دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی است و برابر اساسنامهخود اداره خواهد شد و رئیس سازمان معاون وزیر خواهد بود.
اساسنامه سازمان مذکور ظرف مدت شش ماه توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
ماده 10 ـ هر کس به تمام یا قسمتی از امکانات، تأسیسات، تجهیزات ودستگاههای ارتباطی مربوط به شبکههای عمومی پست، پست بانک، خدمات هوائی (پیام)، مخابرات، اطلاع رسانی، مایکروویو، مراکز فرکانسی، خطوط انتقال مخابرات (کابلهای هوائی یا زمینی یا نوری) و تجهیزات ماهوارهای و سنجش از راه دور اعم از دولتیو غیردولتی که حسب استانداردهای لازم احداث شده است به هر نحوی صدمه وارد نماید، به جبران خسارت وارده به تأسیسات و تجهیزات مذکور ملزم میگردد.
ماده 11 – به منظور صیانت از منابع ملی، نیل به عدالت اجتماعی، توسعه ارتباطات به نقاط غیربرخوردار، بالابردن بازده ملی و بازده بخش، شفاف سازی اقتصادی و بهبود رفاه اجتماعی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات میتواند موارد زیر را به اجراءگذارد :
الف ـ جابجائی اعتبار و درآمد بین شرکتهای مخابرات استانی و شرکت مخابرات ایران و کمک به استانهای غیر برخوردار با تأیید وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعاتدر چارچوب سهم دولت و بر طبق ماده (19) اساسنامه شرکتهای مخابرات استانی و بند(الف) ماده (125) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوریاسلامی ایران عمل می گردد.
ب ـ وجوه سرمایهگذاری شده در طرحهای مصوب شرکتهای مخابراتی (استانی وایران) و پستی و دیگر مؤسسات، سازمانها و شرکتهای وابسته به وزارت ارتباطات وفناوری اطلاعات و طرحهای عمرانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از محلدرآمدها و منابع داخلی خود آنها و یا از محل منابع داخلی شرکتهای مخابراتی به عنوانافزایش سرمایه دولت و یا شرکت مخابرات ایران (حسب مورد) منظور میگردد و مشمولماده (32) قانون برنامه و بودجه مصوب 5 /12 /1351 نمی باشد.
ماده 12 ـ شرکتها و سازمانها و مراکز تابعه و وابسته به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظفند در موقع تهیه و تنظیم بودجه سالانه شرکت یا سازمان و یا مرکز حداقل دو درصد (2)% از بودجه خود را جهت فعالیتهای تحقیقاتی و توسعه فناوریهای نوین درزمینه ارتباطات و فناوری اطلاعات، در فصل تحقیقات پیش بینی و به دولت جهت درج در لایحه بودجه سالانه کل کشور ارائه نمایند.
ماده 13 ـ شرح وظایف تفصیلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات حداکثرظرف شش ماه پس از تصویب این قانون بر اساس مفاد این قانون و بندهای لازمالرعایهمندرج در ماده (2) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوریاسلامی ایران و با جهتگیری واگذاری وظایف اجرائی به بخش غیردولتی، حذف وظایف تکراری و غیرضروری و انتقال وظایف قابل واگذاری به دیگر وزارتخانهها توسط وزارتخانه و سازمان ذی ربط به تفکیک وظایف ملی و استانی (واحد ستادی و واحداستانی) تنظیم و پس از تأیید سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور در حدود مقررات و بارعایت اصل یکصد و سی و سوم (133) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به تصویبهیأت وزیران میرسد.
ماده 14 ـ این قانون از زمان تصویب لازمالاجراء است و کلیه قوانین و مقررات مغایر با این قانون لغو میگردد.
اختیارات و وظایف مربوط به این وزارت مندرج در این قانون شامل محدودهوظایف و اختیارات سازمان صدا و سیما و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایراننمیشود و قوانین و مقررات مربوط به آنان به قوت خود باقی است.
قانون فوق مشتمل بر چهارده ماده و هفت تبصره در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخنوزدهم آذرماه یکهزار و سیصد و هشتاد و دو مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 19 /9 /1382 به تأیید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی ـ مهدی کروبی
