آیین نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم مصوب 1404/10/10

آیین نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم مستند به بند (چ) تبصره (5) قانون بودجه 1404 مشتمل بر 14 ماده مصوب 1404/10/10 هیات وزیران

شناسنامه آیین نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم:

شماره ابلاغ: 172076
تاریخ ابلاغ: 1404/10/10
مرجع تصویب: هیات وزیران
تاریخ تصویب: 1404/10/10 

بیشتر بخوانید:
+ مقررات امور غذا
+ مقررات یارانه و معیشت

مقررات مرجع:
+  بند (چ) تبصره (5) قانون بودجه سال 1404 کل کشور : دولت مکلف است اعتبار لازم برای جبران قدرت خرید خانوارهای طبقات متوسط و پایین درآمدی جامعه، متناسب با اصلاح نرخ ارز ترجیحی در سال 1404 را در ردیف مستقل پیش بینی کند و اعتبار مزبور را حسب مورد به دستگاههای اجرائی مرتبط و یا مصرف کننده نهائی پرداخت کند. اعتبار این ردیف تخصیص یافته تلقی می شود و دستگاه اجرائی ذی ربط مکلف به مصرف اعتبار دریافتی به منظور جبران قدرت خرید خانوارهای مزبور خواهد بود. آیین نامه اجرائی این بند شامل نحوه تعیین خانوارهای مشمول با اولویت پنج دهک پایین درآمدی به پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور (مسؤول)، وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی حداکثر تا پایان اردیبهشت ماه به تصویب هیأت وزیران می رسد. خزانه داری کل کشور مکلف است منابع و مصارف ریالی ارز ترجیحی را به تفکیک در ردیف های درآمدی و هزینه ای ثبت و گزارش آن را هر سه ماه یکبار به کمیسیون های برنامه و بودجه و محاسبات و اقتصادی مجلس شورای اسلامی ارسال کند.

متن آیین نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم:

هیات وزیران در جلسه 1404/10/10 بـه پیشنهاد مشترک وزارتخانه های جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان برنامه و بودجه کشور و بـه استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و بند (چ) تبصره (5) قانون بودجه سال 1404 کل کشور و در راستای تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم با رویکرد حفظ قدرت خرید مصرف کنندگان نهایی در قالب کالابرگ الکترونیکی، «آیین نامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم» را بـه شرح زیر تصویب کرد:

فصل اول ـ حمایت از معیشت خانوار

ماده 1 ـ از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، ماهانه بـه صورت علی الحساب برای همه جمعیت مشمول طرح، سرانه و بـه صورت یکسان مبلغ ده میلیون ریال اعتبار کالابرگ منظور می شود. اعتبار کالابرگ چهار ماهه اول بـه صورت علی الحساب و یکجا برای خانوارهای مشمول تخصیص می یابد. اعتبار خانوار در هر ماه فعال شده و در اختیار آن قرار می گیرد و از آن زمان قابل استفاده خواهد بود.

تبصره ـ مشمولین طرح تمامی خانوارهای ایرانی ساکن در کشور دریافت کننده یارانه نقدی در روز ابلاغ این آیین نامه و کلیه کارکنان دولت و بازنشستگان می باشند. خانوارهایی که یارانه نقدی دریافت نمی کنند در صورت درخواست مشمول طرح خواهند شد.

ماده 2 ـ حسب درخواست مشمولان طرح، اعتبار موضوع ماده (1) بـه دو صورت الف) اعتبار خرید کالا و یا ب) کالایی در فروشگاه های عامل یا واحدهای صنفی قابل استفاده است.

تبصره ـ آیین نامه کالابرگ شامل اقلام و چگونگی اعطای آن بـه خانوارها با پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بـه تصویب هیات وزیران خواهد رسید. تا زمان تصویب آیین نامه موضوع این تبصره، بـه روش اعتبار خرید کالا در چارچوب اقلام مشمول فعلی عمل خواهد شد.

ماده 3 ـ افزایش هزینه ناشی از تغییر قیمت اقلام سبد کالای موضوع این آیین نامه بـه صورت فصلی ارزیابی و از محل منابع موجود در حساب پشتیبان از طریق افزایش اعتبار کالابرگ جبران خواهد شد.

فصل دوم ـ تأمین کالا

ماده 4 ـ تأمین ارز کلیه ثبت سفارش های نهاده های دامی و کالاهای اساسی (به جز گندم)، از تاریخ ابلاغ این آیین نامه با نظر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با نرخ ارز توافقی (تالار دوم) در درگاه (پورتال) ارزی آن بانک انجام می شود.

تبصره 1 ـ تأمین ارز نهاده ها و کالاهای موضوع این ماده در درگاه (پورتال) ارزی پس از تأیید وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر عرضه نهاده ها و کالاهای وارداتی بلافاصله انجام می شود.

تبصره 2 ـ وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است با همکاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و وزارت جهاد کشاورزی، میزان بدهی ارزی قطعی وزارت جهاد کشاورزی بابت واردات نهاده های دامی و کالاهای اساسی بـه بخش دولتی و غیر دولتی تأمین ارز نشده را مشخص و ساز و کار مناسب برای تسویه آنها را بـه کارگروه موضوع ماده (13) این آیین نامه پیشنهاد نماید.

ماده 5 ـ ارز حاصل از صادرات کلیه شرکت های دولتی و وابسته و تابعه دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری اعم از شرکت هایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر یا تصریح نام است و کلیه شرکت های وابسته و تابعه آنها، شرکت های وابسته بـه صندوق های بازنشستگی، نهادهای عمومی غیر دولتی و شرکت هایی که اکثریت سهام آنها متعلق بـه سهام عدالت است و همچنین شرکت هایی که دولت در آنها سهام دار عمده نبوده اما مدیریت آنها از سوی دولت یا نمایندگان دولت و دستگاه های اجرایی صورت می پذیرد یا انتخاب اعضای هیات مدیره یا مدیرعامل آن براساس نظر دولت یا نمایندگان دولت انجام می شود و یا بـه نحوی از انحاء بـه صورت مستقیم یا غیرمستقیم توسط دستگاه های اجرایی اداره می گردند، با سازوکاری که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می شود، با اولویت برای تأمین نهاده های دامی، کالاهای اساسی و دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص می یابد.

ماده 6 ـ بـه وزارت جهاد کشاورزی اجازه داده می شود از طریق شرکت های زیرمجموعه خود و با هدف تنظیم بازار راساً نسبت بـه تأمین نهاده ها و عرضه کالاهای نهایی موضوع این آیین نامه اقدام کند. نحوه توزیع نهاده های دامی و کالاهای اساسی از سوی بخش های دولتی و خصوصی، توسط وزیر جهاد کشاورزی تعیین و ابلاغ خواهد شد.

تبصره ـ در هر شرایطی تأمین ارز نهاده های دامی و کالاهای اساسی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در سقف مورد تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور‏‏ در اولویت است.

ماده 7 ـ دستگاه های متولی صدور مجوزهای قانونی جهت تسهیل در ترخیص کالا (سازمان غذا و دارو، سازمان ملی استاندارد ایران، سازمان دامپزشکی و سازمان حفظ نباتات) مکلفند در کوتاه ترین زمان ممکن (حداکثر 5 روز) نسبت بـه صدور مجوزهای لازم اقدام و بـه گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ نمایند. گمرک جمهوری اسلامی ایران، مکلف است بلافاصله پس از صدور مجوز توسط دستگاه های اجرایی فوق الذکر، نسبت بـه ترخیص کالا پس از اظهار اقدام نماید.

ماده 8 ـ وزارت راه و شهرسازی (سازمان بنادر و دریانوردی) مکلف است کشتی های حامل نهاده های دامی و کالاهای اساسی را در اولویت پهلوگیری و تخلیه بار و صدور قبض انبار قرار دهد.

ماده 9 ـ با هدف حمایت از تولیدات بخش کشاورزی، با پیشنهاد وزارت جهاد کشاورزی و تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است شرایط استفاده از ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید و تعهدی ارائه شده توسط شبکه بانکی تا سقف سه ماه اعتبارات ریالی مورد نیاز تولیدکنندگان کالاهای موضوع این آیین نامه را برای متقاضیان مذکور فراهم نماید. همچنین در راستای افزایش ظرفیت تسهیلات دهی بانک کشاورزی، بانک مزبور در اولویت افزایش سرمایه قرار می گیرد.

ماده 10 ـ با دریافت مجوز از شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا اجازه داده می شود در قالب شیوه نامه ای که بـه پیشنهاد مشترک سازمان برنامه و بودجه کشور، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و وزارتخانه های نفت، جهاد کشاورزی و امور اقتصادی و دارایی بـه تصویب هیات وزیران می رسد، نسبت بـه تهاتر نهاده های دامی و کالاهای اساسی و دارو با نفت اقدام شود. شیوه عمل با دریافت کالا و صدور قبض انبار از سوی وزارت جهادکشاورزی و صدور تخصیص نفت از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور و تحویل معادل محموله نفت از سوی وزارت نفت خواهد بود.

فصل سوم ـ تأمین منابع

ماده 11 ـ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است پس از ابلاغ این آیین نامه در قالب برنامه زمان بندی اعلامی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تا معادل سقف مبلغ دو و نیم میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی، مشروط بـه استجازه از مقام معظم رهبری(مدظله العالی)، را با نرخ موضوع ماده (2) این آیین نامه تسعیر و بـه حساب خاص معاملات ریالی که نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بـه نام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی افتتاح می شود، واریز نماید. منابع مزبور با تأیید و درخواست وزارتخانه فوق بـه حساب شرکت یا بانک های طرف قرارداد و مورد تأیید وزارتخانه فوق واریز می شود.

ماده 12 ـ وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان حسابرسی) موظف است با اعلام و همکاری وزارت جهاد کشاورزی هم زمان با ابلاغ این آیین نامه، نسبت بـه انجام حسابرسی ویژه، درباره میزان موجودی نهاده های دامی و کالاهای اساسی در سامانه جامع انبارها، بـه تفکیک بخش غیردولتی و دولتی که بـه نرخ ارز ترجیحی وارد شده است، اقدام نموده و گزارش آن را بـه کارگروه موضوع ماده (13) این آیین نامه ارائه نماید.

تبصره 1 ـ کلیه دستگاه های اجرایی از جمله وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادی و دارایی (گمرک جمهوری اسلامی ایران) و وزارت راه و شهرسازی (سازمان بنادر و دریانوردی) موظفند بلافاصله پس از ابلاغ این آیین نامه، اطلاعات موجودی نهاده های دامی و کالاهای اساسی فروخته نشده در انبارها را برای انجام حسابرسی دراختیار وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان حسابرسی) قرار دهند.

تبصره 2 ـ وزارت جهاد کشاورزی مکلف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت نسبت بـه عرضه کالا بـه قیمت بازار اقدام و مابه التفاوت ناشی از تعدیل قیمت ارز ترجیحی بـه توافقی را با تأیید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بـه حساب موضوع ماده (11) این آیین نامه واریز کند.

تبصره 3 ـ موجودی نهاده های دامی و کالاهای اساسی ترخیص نشده در مبادی ورودی و در اختیار واردکنندگان از فهرست مشمول دریافت ارز ترجیحی خارج می شوند.

فصل چهارم ـ راهبری اجرا و نظارت

ماده 13 ـ بـه منظور راهبری و نظارت بر اجرای این آیین نامه متناسب با شرایط اجرایی و ملاحظات اجتماعی، کارگروهی متشکل از وزرای تعاون، کار و رفاه اجتماعی، امور اقتصادی و دارایی، اطلاعات، کشور، جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازی، دادگستری، رییس سازمان برنامه و بودجه، رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و نماینده رییس قوه قضاییه، رییس شورای اطلاع رسانی دولت، رییس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و سخنگوی دولت تشکیل می شود. مسئول کارگروه و دبیرخانه آن در اولین جلسه ای که با حضور رییس جمهور یا معاون اول رییس جمهور برگزار می گردد، تعیین خواهد شد. تصمیمات کارگروه که با رای اکثریت وزرای عضو اتخاذ و پس از تایید رییس جمهور با رعایت ماده (19) آیین نامه داخلی هیات دولت ابلاغ می گردد، لازم الاجرا می باشد.

تبصره ـ استانداران موظفند نسبت بـه تشکیل کارگروه متناظر موضوع این ماده در سطح استان اقدام و با رصد و نظارت دائمی نسبت بـه وضعیت تأمین نهاده های دامی و کالاهای اساسی و مدیریت نهاده ها و کالاهای مزبور، تصمیمات مقتضی را در چارچوب این آیین نامه اتخاذ نمایند.

ماده 14 ـ کلیه مقررات و دستورالعمل های مغایر با احکام این آیین نامه متوقف و حسب مورد در کارگروه موضوع ماده (13) مطرح و با رعایت تشریفات قانونی مورد بازنگری قرار می گیرد.

ماده 15 ـ مبنای نظارت دستگاه های نظارتی شامل دیوان محاسبات کشور، سازمان بازرسی کل کشور، وزارت اطلاعات، ضابطین قضایی و حراست های دستگاه ها، نسبت بـه موضوعات این آیین نامه در چارچوب تعیین شده در آیین نامه حاضر خواهد بود و تمامی تصمیمات وزرا و مقامات مسئول با رعایت ضوابط قانونی، در چارچوب این آیین نامه قانونی می باشد.

محمد رضا عارف ـ معاون اول رییس جمهور