آیین نامه تبصره 2 ماده 3 قانون معادن مصوب 1394/09/01
اصطلاحات زیر در این آیین نامه در معانی مشروح مربوط بـه کار می روند:
الف ـ اختلاط: وجود ماده و یا موادی از طبقات 1 و 2 با مواد معدنی طبقه 4 در یک محدوده معدنی مشخص.
ب ـ سازمان: سازمان انرژی اتمی ایران.
پ ـ وزارت: وزارت صنعت، معدن و تجارت.
ت ـ محصول اصلی: ماده معدنی پرتوزا کـه بـه لحاظ اقتصادی و یا راهبردی در میان کانه های موجود در کانسار بـه عنوان کانه هدف، استخراج و استحصال می شود.
ث ـ محصول جانبی: ماده معدنی پرتوزا کـه بـه لحاظ اقتصادی و یا راهبردی نسبت بـه سایر کانه های موجود در کانسار برای استخراج و استحصال، در اولویت بعدی قرار می گیرد.
ج ـ آلودگی بـه عناصر پرتوزا: وجود عناصر پرتوزا در محیط و یا همراه مواد معدنی کـه با تشخیص سازمان در چارچوب ضوابط و مقررات بین المللی و نظام ایمنی هسته ای، می تواند چرخه عملیات معدنی و محدوده عملیاتی را پس از خاتمه فعالیت، با هرگونه احتمال آسیب و صدمات ناشی از قرار گرفتن در معرض یا تماس با عناصر پرتوزا بیش از حد مجاز برای فرد یا محیط همراه سازد.
چ ـ باطله پرتوزا: باطله های معدنی حاوی عناصر پرتوزا یا آلوده بـه مواد پرتوزا با هر شکل فیزیکی کـه در اثر انجام عملیات معدنی، پرتوزایی یا غلظت پرتوزایی آنها بیش از معیارهای تعیین شده توسط سازمان باشد.
ح ـ ملاحظات پرتویی: رعایت موارد ایمنی پرتویی بـه منظور جلوگیری از وقوع هرگونه احتمال آسیب و صدمات ناشی از قرار گرفتن در معرض یا تماس با عناصر پرتوزا بیش از حد مجاز برای فرد یا محیط.
خ ـ اقدامات حفاظت پرتویی: مداخله بـه منظور جلوگیری و یا کاهش پرتوگیری.
د ـ مجوز فعالیت معدنی: پروانه اکتشاف، پروانه بهره برداری و اجازه برداشت موضوع بندهای (ض)، (غ) و (ق) ماده 1 اصلاحی قانون معادن مصوب 1390.
وزارت موظف است در صورت شناسایی عناصر پرتوزای بیش از حد مجاز، مراتب را بـه سازمان اعلام کند. سازمان نیز موظف است در موارد اعلام شده از سوی وزارت یا مواردی را کـه خارج از محدوده های در اختیار خود شناسایی می کند، با هماهنگی وزارت نسبت بـه بررسی میدانی و نمونه برداری اقدام و در سقف زمانی سه ماه وضعیت پرتوزایی ماده معدنی و دسته بندی آن را تعیین و ضمن اعلام عمومی بـه وزارت ابلاغ نماید.
تبصره ـ سازمان موظف است بـه طور مستمر ضوابط و معیارهای مربوط بـه کار با عناصر پرتوزا را بروز رسانی نموده و بـه وزارت اعلام نماید و وزارت موظف است نسبت بـه اعمال ضوابط مذکور اقدام کند.
در صورت اختلاط درون محدوده های دارای مجوز فعالیت معدنی از وزارت، چنانچه ماده معدنی پرتوزا محصول اصلی باشد، محدوده های مذکور با رعایت سایر ضوابط و مقررات مربوط در اختیار سازمان قرار خواهد گرفت.
تبصره ـ هزینه های انجام شده توسط دارندگان مجوز فعالیت معدنی، براساس تبصره ماده 23 اصلاحی قانون معادن مصوب 1390 محاسبه و توسط سازمان بـه آنها پرداخت خواهد شد و در صورت امتناع از دریافت آن، در صندوق سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تودیع می شود.
در صورت اختلاط درون محدوده های در اختیار سازمان، برای جلوگیری از تضییع مواد معدنی سایر طبقات چنانچه محدوده بـه تشخیص سازمان قابل تفکیک باشد، از محدوده مذکور منفک و در اختیار وزارت قرار خواهد گرفت.
در صورت اختلاط درون محدوده های در اختیار سازمان، برای جلوگیری از تضییع مواد معدنی سایر طبقات، چنانچه محدوده بـه تشخیص سازمان قابل تفکیک نباشد، عملیات معدنی و فرآوری و بهره برداری مواد غیر پرتوزا، توسط سازمان انجام خواهد شد. وزارت موظف است در صورت درخواست سازمان نسبت بـه صدور مجوز حمل این گونه مواد معدنی غیرپرتوزا، در قبال اخذ حقوق دولتی اقدام نماید.
در صورت اعلام ماده معدنی پرتوزا بـه عنوان محصول جانبی توسط سازمان در محدوده های دارای مجوز فعالیت معدنی از وزارت، سرمایه گذاری در خصوص جداسازی و فرآوری مربوط بـه عناصر پرتوزا توسط سازمان انجام می شود و بهره بردار مکلف است ضمن مدیریت کل فرایند تولید، عناصر پرتوزای تولیدی را بـه عنوان محصول جانبی بـه سازمان تحویل دهد.
تبصره 1 ـ بهره بردار در صورت تمایل می تواند با موافقت سازمان نسبت بـه سرمایه گذاری در خصوص جداسازی و فرآوری مربوط بـه عناصر پرتوزا اقدام نماید و محصول پرتوزا را بـه عنوان یکی از محصولات جانبی بـه سازمان با قیمت توافقی براساس اسناد مثبته هزینه کرد مربوط، بـه فروش رساند.
تبصره 2 ـ بهره بردار موظف است ضمن رعایت ملاحظات پرتویی، انجام عملیات معدنی و تولید مواد پرتوزا و رفع آلودگی را تحت نظارت سازمان انجام دهد.
در صورت وجود آلودگی بـه عناصر پرتوزا در مواد معدنی موجود در کانسار، دارنده مجوز فعالیت معدنی موظف است بـه منظور حفظ و جلوگیری از پراکندگی این مواد، مطابق با دستورالعمل های سازمان علاوه بر رعایت ملاحظات پرتویی، اقدامات مربوط بـه کاهش آثار آلودگی مواد مذکور را در عملیات معدنی و تا حد تعیین شده تحت نظارت سازمان انجام دهد.
تبصره 1 ـ مواد باطله پرتوزا، مطابق با دستورالعمل های سازمان توسط دارنده مجوز فعالیت معدنی از مواد معدنی اصلی جدا و در سد باطله نگهداری شده و عملیات پسمانداری آن نیز مطابق با ضوابط و مقررات با نظارت سازمان انجام می گیرد و در صورت نیاز سازمان بـه مواد باطله مذکور، مواد مذکور بـه قیمت توافقی بـه سازمان تحویل می شود.
تبصره 2 ـ هزینه انجام اقدامات حفاظت پرتویی، پسمانداری و از کاراندازی توسط دارندگان مجوز فعالیت معدنی، مشمول تبصره 5 ماده 14 اصلاحی قانون معادن مصوب 1390 خواهد بود.
معادن موضوع این آیین نامه و تاسیسات و تجهیزات مربوط بـه آنها کـه دارای آلودگی بیش از حد مجاز بـه عناصر پرتوزا باشند، پس از پایان عملیات معدنی با اعلام وزارت، مشمول از کاراندازی مطابق دستورالعمل ابلاغی با نظارت سازمان می باشند.
چنانچه دارندگان مجوز فعالیت معدنی بـه تعهدات خود عمل ننمایند، وفق ماده 20 اصلاحی قانون معادن مصوب 1390 و مواد 17 و 18 قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب 1368 با آنها برخورد خواهد شد.
سازمان موظف است پایش و نظارت مستمر پرتویی در محدوده های عملیاتی معدنی دارای مجوز فعالیت معدنی از وزارت و محیط تحت تاثیر آن را در حین و پس از برچیده شدن عملیات معدنی، طبق قوانین و معیارهای فنی انجام داده و اقدامات لازم را براساس نتایج بدست آمده بـه عمل آورد.
اسحاق جهانگیری ـ معاون اول رییس جمهور
