آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی مصوب 1387/06/11

در اجرای اسناد ذمه ای یا وثیقه پس از ارزیابی مال و قطعیت آن با رعایت نکات ذیل آگهی مزایده منتشر می گردد:

الف ـ آگهی مزایده اموال غیر منقول: در آگهی مزایده اموال غیر منقول نکات زیر تصریح می شود:

1 ـ نام و نام خانوادگی مالک.

2 ـ محل و حدود و مقدار و توصیف اجمالی ملک.

3 ـ هر گاه واگذاری منافع در اسناد وثیقه مستند بـه سند رسمی و در اسناد ذمه ای مستند بـه سند رسمی یا عادی باشد خواه مدت آن منقضی شده یا نشده باشد مراتب با ذکر مال الاجاره و آخر مدت اجاره در آگهی مزایده منتشره در روزنامه و آگهی های الصاقی قید می گردد.

4 ـ تعیین اینکه مورد مزایده مشاع است یا مفروز.

5 ـ تعیین اینکه ملک ثبت شده است یا نه. 6 ـ اشاره بـه اینکه پرداخت بدهی های مربوط بـه آب، برق، گاز اعم از حق انشعاب و یا حق اشتراک و مصرف در صورتی کـه مورد مزایده دارای آنها باشد و نیز بدهی مالیاتی و عوارض شهرداری و غیره تا تاریخ مزایده اعم از اینکه رقم قطعی آن معلوم شده یا نشده باشد بـه عهده برنده مزایده است.

7 ـ روز و محل و ساعت شروع و ختم مزایده.

8 ـ قیمتی کـه مزایده از آن شروع می شود.

ب ـ آگهی مزایده اموال منقول در آگهی مزایده اموال منقول نکات زیر تصریح می شود:

1 ـ نوع اموال مورد مزایده و توصیف اجمالی آن.

2 ـ روز و محل و ساعت شروع و ختم مزایده.

3 ـ قیمتی کـه مزایده از آن شروع می شود.

اصلاح 1398/12/06 ـ آگهی مزایده در یک نوبت در سایت آگهی های سازمان ثبت و یکی از روزنامه های الکترونیکی کثیرالانتشار بـه تشخیص سازمان منتشر و نسخه ای از آن تهیه و در محل وقوع مال و محل مزایده و تابلو اعلانات اداره ثبت اسناد محل الصاق می شود. فاصله بین انتشار اگهی در سایت سازمان تا روز مزایده نباید کمتر از 10 روز و بیشتر از 20 روز باشد. بـه محض انتشار آگهی مزایده در سایت، نسخه ای از آگهی مزایده صرفاً جهت اطلاع بـه متعهد و متعهدله ابلاغ می شود.

تبصره ـ الحاق 1398/12/06 ـ درج آگهی در سایت آگهی های سازمان ثبت بـه منزله انتشار آگهی در روزنامه کثیرالانتشار محلی است.

هر گاه مورد وثیقه چند ملک باشد کـه در نقاط مختلف کشور قرار دارند آگهی مزایده در همه نقاط مذکور الصاق می شود و در آگهی تصریح می گردد کـه جلسه مزایده در اجرای ثبت محل تنظیم سند کـه شهر.... است تشکیل خواهد شد.

هر گاه مال مورد مزایده بیمه باشد باید در آگهی مزایده این نکته اعلام گردد و در صورتی کـه مال مورد مزایده بـه دیگری واگذار می شود باید بـه بیمه گر اعلام گردد.

پس از مزایده در صورت وجود مازاد، برنده مزایده می تواند وجوه پرداختی موضوع فراز 6 بند الف ماده 121 این آئین نامه را از محل مازاد مذکور مسترد نماید. در صورتی کـه مورد مزایده بـه بستانکار واگذار می شود کلیه هزینه های مذکور از بستانکار دریافت و جزء مطالبات وی محسوب خواهد شد و بـه موجب همان اجرائیه قابل وصول است.

تبصره ـ هر گاه آگهی مزایده برخلاف ماده 121 الی 124 باشد قبل از تنظیم و امضاء صورت مجلسمزایده بـه دستور رییس ثبت آگهی تجدید می گردد.

اصلاح 1398/12/06 ـ مزایده حضوری است و در یک جلسه از ساعت 9 تا 12 برگزار می شود در صورتی کـه مال بازداشتی یا مورد وثیقه در جلسه مزایده خریدار پیدا نکند مال با دریافت حق الاجرا و حق مزایده بـه قیمتی کـه مزایده از آن شروع می شود بـه بستانکار واگذار می شود و اگر مازاد بر طلب داشته باشد از بستانکار وصول می گردد.

تبصره ـ اصلاح 1398/12/06 ـ چنانچه مال مورد مزایده، مازاد بر طلب داشته باشد، اداره اجرا ضمن تنظیم صورتجلسه برگزاری مزایده بـه بستانکار تفهیم مینماید کـه ظرف یک ماه نسبت بـه واریز مابه التفاوت یا واگذاری سهم مشاعی بـه میزان طلب، اقدام نماید. در صورت عدم حضور بستانکار مراتب مذکور طی اخطار بـه وی ابلاغ میگردد. چنانچه بستانکار اقدام بـه پرداخت ما بـه التفاوت یا قبول انتقال مشاعی بـه میزان طلب ننماید، بـه درخواست متعهد پس از اخذ حقوق دولتی از مازاد، حسب مورد فک رهن یا رفع بازداشت بـه عمل می آید.

اجراء علاوه بر دفاتر اداری لازم دارای دفاتر زیر خواهد بود: دفتر مختومه و دفتر اوقات مزایده.

رییس و کارمندان اداره ثبت محل و اجراء مباشرین فروش و نماینده دادستان حق شرکت در مزایده بـه عنوان مشتری بـه طور مستقیم یا غیرمستقیم را نخواهد داشت.

شرکت در جلسه مزایده برای عموم آزاد است و جلسه مزایده با حضور رییس اداره یا مسئول اجراء و متصدی مزایده و نماینده دادستان تشکیل خواهد شد. در مزایده اموال منقول مامور اجرای مربوطه بـه جای مسئول اجرا یا رییس اداره شرکت می نماید.

مسئول مزایده باید وقت مزایده را در پیش نویس آگهی مزایده تعیین، با قید روز و ساعت در دفتر اوقات مزایده یادداشت کند.

حق مزایده (حق حراج) طبق آئین نامه مخصوص و سایر مقررات مربوط در صورت انجام شدن مزایده دریافت و جزء درآمد عمومی بـه خزانه داری کل تحویل می شود.

تبصره ـ الحاق 1403/10/23 ـ در صورت تنظیم صورت جلسه مزایده و تحویل مال، رییس ثبت با درخواست بستانکار با اخذ ضمانت سهل الوصول مناسب یا توقیف مال مورد انتقال در قبال حق الاجراء اجازه تنظیم سند انتقال اجرایی را صادر می کند. در این صورت حقوق دولتی مزبور تا یک سال از طریق واحد اجرا وصول خواهدشد و با وصول حقوق مزبور از مال توقیفی یا ضمانت اخذشده رفع اثر می گردد.

مسئول یا متصدی مزایده باید وجوه حاصل از فروش را همه روزه بـه بانک ملی تحویل داده قبض رسید آن را با صورت فروش فوراً بـه اجراء تسلیم و رسید بگیرد.

کتب و رسالات و مقالات خطی صاحب اثر قابل بازداشت و مزایده نیست مگر با رضایت وی.

مزایده اموال ضایع شدنی و حیوانات کـه برای استیفای طلب معرفی می شود بـه دستور مسئول اجرا بلافاصله و بدون تشریفات در محل بوسیله مامور اجرا و با حضور نماینده دادستان و نظر کارشناس رسمی یا خبره محلی بـه عمل می آید.

صورت مجلس مزایده باید بـه امضاء مسئولین امر و نماینده دادستان و خریدار و نیز مدیون و داین یا نمایندگان آنان در صورت حضور برسد.

اصلاح 1398/12/06 ـ شرکت در مزایده منوط بـه پرداخت ده درصد از مبلغ پایه کارشناسی بـه حساب سپرده ثبت و حضور خریدار یا نماینده قانونی او در جلسه مزایده است. برنده مزایده مکلف است ما بـه التفاوت مبلغ فروش را ظرف مدت پنج روز از تاریخ مزایده بـه حساب صندوق ثبت تودیع نماید و در صورتی کـه ظرف مهلت مقرر، مانده فروش را بـه حساب سپرده ثبت واریز نکند، مبلغ مذکور قابل استرداد نبوده و بـه حساب خزانه واریز خواهد شد. در این صورت، عملیات فروش از درجه اعتبار ساقط و مزایده تجدید می گردد.

تبصره ـ الحاق 1398/12/06 ـ فروش مال بـه نسیه در صورتی جایز است کـه متعهدله فروش بـه نسیه را قبول و مدیون نیز مازاد را نقدا دریافت و یا نسبت بـه مازاد نسیه را قبول نمایند. در هر دو صورت، خود مسئول وصول خواهند بود و حق مزایده، نقدا دریافت می شود.

تحویل مال منقول بـه کسی کـه برابر مقررات در مزایده برنده شده است و وصول حق الاجرا و حق مزایده و سایر حقوق قانونی و پرداخت وجه مازاد بـه مدیون با مسئول اجراء و دستور تهیه پیش نویس سند انتقال و ثبت و امضاء آن در دفتر اسناد رسمی طبق مقررات در مورد اموال منقول و غیر منقول با رییس ثبت محل می باشد.

در موارد زیر فروش از درجه اعتبار ساقط است و باید آگهی مزایده طبق مقررات تجدید شود:

1 ـ هر گاه فروش در روز و ساعت و یا محلی کـه در آگهی معین شده بـه عمل نیاید.

2 ـ هر گاه بدون جهت قانونی مانع خرید کسی شوند و یا بالاترین قیمتی را کـه پیشنهاد شده است رد کنند.

3 ـ در صورتی کـه مزایده بدون حضور نماینده دادسرا بـه عمل آید.

4 ـ در صورتی کـه مباشرین فروش و کارمندان اداره ثبت در خرید شرکت کرده باشند.

اموال منقول پس از وصول حق الاجرا و حق مزایده بلافاصله در جلسه مزایده تحویل خریدار شده و یک نسخه از صورت مجلس مزایده بـه وی تسلیم می شود و اگر قانوناً سند انتقال اجرایی برای مال منقول لازم باشد پیش نویس سند انتقال تهیه می شود.

در مورد مال غیر منقول پس از انجام مزایده باید اجرا ظرف 48 ساعت پرونده را فهرست و منگنه کرده پیوست گزارش برای صدور سند انتقال نزد رییس ثبت بفرستد.

تبصره ـ پس از تنظیم سند انتقال اجرایی در دفتر اسناد رسمی اداره ثبت محل بـه درخواست خریدار یا بستانکار مکلف بـه تخلیه و تحویل مورد معامله طبق مقررات خواهد بود.

هر گاه بستانکار با وصول قسمتی از طلب خود تقاضای فک رهن از برخی وثایق را بنماید اداره ثبت با وصول حقوق اجرایی بر اساس میزان وصولی بستانکار مراتب را جهت فک رهن از وثایق مذکور بـه دفتر اسناد رسمی مربوطه اعلام می نماید.

در مورد معاملات رهنی هر گاه بدهکار و راهنین متعدد بوده و تاریخ ابلاغ اجرائیه بـه آنان متفاوت باشد برای هر یک از آنها تاریخ ابلاغ موخر مبداء احتساب 10 روز می باشد.

عملیات مزایده جز در موارد ذیل متوقف نخواهد شد:

1 ـ وصول حکم یا دستور موقت یا قرار توقیف عملیات اجرایی.

2 ـ اعتراض بـه نظریه رییس ثبت تا صدور رای هیات نظارت.

3 ـ رای هیات نظارت یا شورای عالی ثبت بر ابطال عملیات اجرایی.

4 ـ پرداخت کلیه مطالبات بستانکار و حقوق اجرایی.

هر گاه مورد مزایده رقبات متعدد باشد اگر برای هر یک از رقبات خریدار جداگانه پیدا شود و جمع مبلغ خرید بیشتر از طلب بستانکار باشد اقدام بـه فروش و تنظیم صورت مجلس خواهد شد و در صورتیکه حاصل فروش بعضی از رقبات کافی برای پرداخت بدهی گردد، از تنظیم صورت مجلس مزایده نسبت بـه بقیه خودداری می شود و در این مورد بدهکار می تواند برای فروش یک یا بعضی از رقبات رعایت تقدم را تقاضا کند خرید در این قبیل موارد کلاً نقدی است و خریداران باید وجه نقد تحویل و یا بستانکار معادل طلب خود فروش نسیه را قبول کند کـه در این صورت شخصاً مسئول وصول طلب از خریدار خواهد بود.

تبصره ـ چنانچه مورد مزایده اموال منقول باشد، درخواست مدیون برای تقدم و تاخر فروش پذیرفته می شود.

در کلیه معاملات مذکور در ماده 34 اصلاحی قانون ثبت بدهکار می تواند با تودیع کلیه بدهی خود اعم از اصل و سود و خسارت قانونی بـه حساب سپرده ثبت و تسلیم مدارک تودیعی بـه دفترخانه تنظیم کننده سند موجبات فسخ و فک سند را فراهم کند. در صورت صدور اجرائیه گواهی اداره اجراء مبنی بر بلامانع بودن فک و فسخ معامله ضروری خواهد بود. هر بستانکاری کـه حق بازداشت اموال بدهکار را دارد نیز می تواند کلیه بدهی موضوع سند و حقوق اجرایی را پرداخت و تقاضای استیفای حقوق خود را از اداره ثبت بنماید.

در کلیه معاملات مذکور در ماده 34 اصلاحی قانون ثبت بستانکاری کـه حق درخواست بازداشت اموال بدهکار را دارد و بخواهد کلیه بدهی موضوع سند و حقوق اجرایی را (در صورت صدور اجرائیه) بپردازد مورد معامله در ازاء هر دو بدهی و متفرعات قانونی بـه محض پرداخت مزبور در بازداشت خواهد بود و مراتب در دفتر بازداشتی منعکس می شود و در این صورت مراتب ذیل باید رعایت شود:

1 ـ در صورت صدور اجرائیه با پرسش از اجراء مربوطه میزان بدهی و خسارات و حقوق اجرایی را تعیین و سپس با ایداع آن در صندوق ثبت قبض آن را بـه اجراء تحویل و تقاضای فسخ سند را خواهد کرد.

2 ـ اجراء مکلف است در صورتی کـه تمامی دین و خسارات و حقوق اجرایی پرداخت شده باشد مراتب را برای فسخ سند بـه دفترخانه اسناد رسمی تنظیم کننده سند اعلام و بـه واحد ثبتی مربوطه نیز اطلاع بدهد کـه رقبه مورد معامله بـه سود تودیع کننده وجه بازداشت شده است و در صورتی کـه پرونده اجرایی تودیع کننده مذکور در همان اجراء در جریان باشد بلافاصله مراتب بازداشت را در دفاتر مربوطه منعکس کند و اگر پرونده در آنجا نباشد باید گواهی لازم دایر بـه تودیع وجه و صدور دستور فسخ با ذکر مبلغ تودیعی و نام پرداخت کننده و شماره نامه ای کـه ضمن آن بازداشت بـه واحد ثبتی اعلام شده صادر و بـه متقاضی تسلیم دارد.

3 ـ هر گاه نسبت بـه مورد معامله اجرائیه صادر نشده باشد باید ذی نفع با مراجعه بـه دفتر اسناد رسمی تنظیم کننده سند و با اطلاع از بدهی تمام آن را در صندوق ثبت سپرده و رسید آن را بـه دفترخانه تسلیم دارد، دفتر اسناد رسمی مکلف است اگر تمام دین سپرده شده باشد نسبت بـه فسخ سند بـه شرح فوق اقدام و گواهی لازم دایر بـه ایداع وجه و فسخ معامله با ذکر نام پرداخت کننده و مبلغ سپرده صادر و بـه متقاضی تسلیم دارد.

4 ـ در موردی کـه پرونده اجرایی در دایره دیگری در جریان است و یا سند مربوط منتهی بـه صدور اجرائیه نشده، ذی نفع باید گواهی مربوط را بـه دایره اجرایی کـه پرونده در آن دایره در جریان است تسلیم و درخواست بازداشت ملک را بکند. دایره اخیرالذکر مکلف است بلافاصله دستور بازداشت ملک را صادر کند.

5 ـ هر گاه مورد معامله در جریان عملیات اجرایی باشد و منتهی بـه صورت مجلس قطعی مزایده و یا صدور سند انتقال اجرایی نشده باشد. با سپردن وجه از طرف بدهکار یا بازداشت کننده مقدم مازاد مورد وثیقه، سند، فسخ و پرونده اجرایی مختومه می گردد و مراتب بـه دفترخانه تنظیم کننده سند اعلام می گردد کـه موضوع را در ملاحظات ثبت سند قید نماید.

6 ـ در موارد مذکور در ماده فوق و ماده 145 هر گاه منافع مال مورد معامله حق سکنی بوده و بـه بستانکار منتقل شده باشد باید حق نامبرده تا آخر مدت مذکور در سند رعایت شود.