✦ تحلیل

اصلاح 1379 ـ کلیه ذی حسابان وزارت خانه ها و موسسات دولتی مکلفند نسخه اول صورت حساب دریافت و پرداخت هر ماه را همراه با اصل اسناد و مدارک مربوط منتهی تا آخر ماه بعد و حساب نهایی هر سال را حداکثر تا پایان خرداد ماه سال بعد بـه ترتیبی کـه در اجرای ماده 39 قانون دیوان محاسبات کشور مقرر می شود بـه دیوان مذکور تحویل و نسخه دوم صورت حساب های مذکور را بدون ضمیمه کردن اسناد و مدارک بـه نحوی کـه وزارت امور اقتصادی و دارایی معین می کند بـه وزارت نامبرده ارسال نمایند.

تبصره 1 – صورت حساب های فوق باید بـه امضاء بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط و یا مقام مجاز از طرف او و ذی حساب و گواهی نماینده دیوان محاسبات کشور رسیده باشد.

تبصره 2 ـ مواعد تنظیم و ارسال صورت حساب های موضوع این ماده توسط دیوان محاسبات کشور با هماهنگی وزارت امور اقتصادی و دارایی قابل تغییر می باشد.

تبصره 3 ـ نحوه حسابرسی یا رسیدگی دیوان محاسبات کشور نسبت بـه صورت حساب ها و اسناد و مدارک موضوع این ماده در آیین نامه های اجرایی قانون دیوان محاسبات کشور معین خواهد شد.

تبصره 4 ـ اصلاح 1372 ـ بـه منظور از میان برداشتن موانع موجود در راه تنظیم حساب ها و صورت حساب عملکرد سالانه بودجه کل کشور یک هیات سه نفره مرکب از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و دیوان محاسبات کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی تشکیل و در موارد زیر تصمیمات لازم را اتخاذ می نماید:

الف ـ در مورد اسناد و مدارک ناقص سنواتی (از سال 1364 بـه بعد) وزارت خانه ها و موسسات دولتی و اعتبارات عمرانی شرکت های دولتی کـه از بودجه عمومی دولت استفاده می کنند.

ب ـ در خصوص اسناد و مدارک دستگاه های مذکور در بند الف کـه بر اثر حوادث غیر مترقبه و جنگ تحمیلی بـه تشخیص هیات مذکور بـه نحوی از انحاء از بین رفته است.

ج ـ نقصان و تفریط حاصل در موجودی های وزارت خانه ها، موسسات و شرکت های دولتی مشمول ماده 73 قانون محاسبات عمومی کشور خواهند بود. تصمیمات این هیات با اکثریت آراء قطعی و لازم الاجراء خواهد بود لکن این تصمیمات کـه صرفا ناظر بر ایجاد تسهیلات لازم در امر تنظیم حساب ها می باشد مانع از تعقیب قانونی متخلفین امر نخواهد بود. دستورالعمل اجرایی این تبصره مشترکا توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی و دیوان محاسبات کشور حداکثر ظرف مدت دو ماه پس از تصویب این قانون تهیه و بـه مورد اجراء گذاشته خواهد شد.

✦ تحلیل

دستگاه های اجرایی مکلفند بـه ترتیبی کـه هیات وزیران معین خواهد نمود حداکثر ظرف مدت شش ماه پس از پایان هر سال مالی گزارش عملیات انجام شده طی آن سال را بر اساس اهداف پیش بینی شده در بودجه مصوب بـه دیوان محاسبات کشور و وزارت برنامه و بودجه و وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال دارند.

✦ تحلیل

در مواقعی کـه سمت ذی حساب تغییر کند و یا بـه هر عنوان سمت ذی حسابی از وی سلب شود ذی حسابان قبلی و بعدی مکلفند حداکثر ظرف یکماه از تاریخ اشتغال ذی حساب جدید بر اساس دستورالعملی کـه توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه می شود سوابق ذی حسابی را با تنظیم صورت مجلس، تحویل و تحول نمایند. این صورت مجلس باید بـه امضاء تحویل دهنده و تحویل گیرنده رسیده و نسخه اول آن بـه وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال گردد.

تبصره ـ در مواردی کـه ذی حساب از تحویل ابواب جمعی خود استنکاف نماید یا بـه هر علتی شرکت او در امر تحویل و تحول میسر نباشد، ابواب جمعی وی با حضور نماینده دیوان محاسبات کشور و نماینده وزارت امور اقتصادی و دارایی با تنظیم صورت مجلس بـه ذی حساب جدید تحویل خواهد شد.

✦ تحلیل

شرکت های دولتی مکلفند ترازنامه و حساب سود و زیان خود را بلافاصله پس از تصویب مجمع عمومی مربوط برای درج در صورت حساب عملکرد سالانه بودجه کل کشور بـه وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال نماید.

✦ تحلیل

شرکت های دولتی مکلفند صورت حساب دریافت و پرداخت طرح های عمرانی (اعتبارات سرمایه گذاری ثابت) خود را مطابق دستورالعملی کـه از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی تنظیم خواهد شد تهیه و پس از تصویب مجمع عمومی مربوط بلافاصله جهت درج در صورت حساب عملکرد سالانه بودجه کل کشور بـه وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال نمایند.

موسسات انتفاعی وابسته بـه دولت موضوع ماده 130 این قانون نیز مشمول حکم این ماده می باشند.

✦ تحلیل

کلیه موسسات و نهاد های عمومی غیردولتی موضوع ماده 5 این قانون مکلفند صورت حساب دریافت و پرداخت سالانه خود اعم از اعتبارات جاری و یا طرح های عمرانی (اعتبارات سرمایه گذاری ثابت) را مطابق دستورالعملی کـه از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و ابلاغ خواهد شد تنظیم و پس از تصویب مراجع قانونی ذیربط حداکثر تا پایان شهریور ماه سال بعد جهت درج در صورت حساب عملکرد سالانه بودجه کل کشور بـه وزارت امور اقتصادی و دارایی ارسال دارند.

تبصره ـ نهادها و موسسات مشمول این ماده پس از بـه تصویب رسیدن آیین نامه مالی مربوط در اجرای تبصره 6 ماده 72 این قانون در مورد تنظیم و ارسال صورت حساب های فوق در موعد و بـه ترتیب مقرر در آیین نامه مذکور عمل خواهند کرد.

✦ تحلیل

خزانه مکلف است صورت حساب دریافتها و پرداخت های ماهانه حساب های درآمد متمرکز در خزانه را بـه تفکیک انواع حسابها حداکثر ظرف مدت دو ماه تهیه و بـه دیوان محاسبات کشور تحویل نماید. طبقه بندی انواع حساب های مذکور در این ماده با در نظر گرفتن طبقه بندی درآمدها و اعتبارات در قانون بودجه کل کشور توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی تعیین و اعلام خواهد شد.

✦ تحلیل

پیش پرداخت ها در سالی کـه بـه مرحله تعهد میرسد و علی الحساب ها در سالی کـه تصفیه می شود بـه حساب قطعی همان سال محسوب و در صورت حساب عملکرد سالانه بودجه کل کشور جمعا و خرجا منظور می شود.

✦ تحلیل

وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است صورت حساب عملکرد هر سال مالی را حداکثر تا پایان آذر ماه سال بعد طبق تقسیمات و عناوین درآمد و سایر منابع تامین اعتبار و اعتبارات مندرج در قانون بودجه سال مربوط تهیه و همراه با صورت گردش نقدی خزانه حاوی اطلاعات زیر:

الف – صورت حساب دریافت های خزانه شامل:

1 ـ موجودی اول سال خزانه

2 ـ درآمد های وصولی سال مالی مربوط

2 ـ سایر منابع تامین اعتبار

3 ـ واریز پیش پرداخت های سال های قبل

ب – صورت حساب پرداخت های خزانه شامل:

1 ـ پرداختی از محل اعتبارات و سایر منابع تامین اعتبار منظور در قانون بودجه سال مربوط.

2 ـ پیش پرداخت ها.

3 ـ پیش پرداخت های سال های قبل کـه بـه پای اعتبارات مصوب سال مالی منظور شده است.

4 ـ موجودی آخر سال.

بـه طور همزمان یک نسخه بـه دیوان محاسبات کشور و یک نسخه بـه هیات وزیران تسلیم نماید.

✦ تحلیل

دیوان محاسبات کشور مکلف است (مطابق اصل 55 قانون اساسی) با بررسی حساب ها و اسناد و مدارک و تطبیق با صورت حساب عملکرد سالانه بودجه کل کشور نسبت بـه تهیه تفریغ بودجه سالانه اقدام و هر سال گزارش تفریغ بودجه سال قبل را بـه انضمام نظرات خود بـه مجلس شورای اسلامی تسلیم و هر نوع تخلف از مقررات این قانون را رسیدگی و بـه هیات های مستشاری ارجاع نماید.

✦ تحلیل

ذی حسابان و سایر ماموران مالی در اجرای تکالیف و مسئولیت هایی کـه توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی بـه آنها محول می شود، موظفند بـه تکالیف و مسئولیت های محوله عمل نمایند و کلیه مسئولان دستگاه های اجرایی و کارکنان ذی حسابی ها مکلف بـه همکاری و تشریک مساعی در این مورد خواهند بود.

متخلفین با اعلام وزارت امور اقتصادی و دارایی و یا دادستان دیوان محاسبات کشور بـه موجب رای هیات های مستشاری دیوان مزبور حسب مورد بـه مجازات های زیر محکوم خواهند شد:

1 ـ اخطار کتبی بدون درج در پرونده استخدامی

2 ـ توبیخ کتبی با درج در پرونده استخدامی

3 ـ کسر حقوق و مزایا تا حداکثر یک سوم از یکماه تا سه ماه

4 ـ انفصال موقت از سه ماه تا یکسال