قانون مجازات اسلامی 1370/08/05

بخش یکم ـ جرایم و مجازات ها

فصل یکم ـ جرایم علیه محرمانگی داده ها و سامانه های رایانه ای و مخابراتی

مبحث یکم دسترسی غیرمجاز

ماده 729 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه طور غیرمجاز بـه داده‎ ها یا سامانه‎ های رایانه ‎ای یا مخابراتی کـه بـه وسیله تدابیر امنیتی حفاظت شده است دسترسی یابد، بـه حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از 66.000.00 تا 264.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: بیست میلیون(20/000/000) ریال تا هشتاد میلیون (80/000/000))

مبحث دوم ـ الحاق 1388/03/05 ـ شنود غیرمجاز

ماده 730 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه طور غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیر عمومی در سامانه‎ های رایانه‎ ای یا مخابراتی یا امواج الکترو مغناطیسی یا نوری را شنود کند، بـه حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از 82.500.000 تا 500.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: یست و پنج میلیون (25/000/000) ریال تا صد و پنجاه میلیون (150/000/000))

مبحث سوم ـ الحاق 1388/03/05 ـ جاسوسی رایانه‎ ای

ماده 731 ـ الحاق 1388/03/05 ـ هر کس بـه طور غیرمجاز نسبت بـه داده‎ های سری در حال انتقال یا ذخیره شده در سامانه‎ های رایانه‎ ای یا مخابراتی یا حامل های داده مرتکب اعمال زیر شود، بـه مجازات های مقرر محکوم خواهد شد:

الف) 1403/03/30 ـ دسترسی بـه داده‎ های مذکور یا تحصیل آنها یا شنود محتوای سری در حال انتقال، بـه حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی از 200.000.000 تا 600.000.000 ریال یا هر دو مجازات (مصوب 1388: )

ب) در دسترس قرار دادن داده ‎های مذکور برای اشخاص فاقد صلاحیت، بـه حبس از دو تا ده سال.

ج) افشاء یا در دسترس قرار دادن داده‎ های مذکور برای دولت، سازمان، شرکت یا گروه بیگانه یا عاملان آنها، بـه حبس از پنج تا پانزده سال.

تبصره 1 ـ الحاق 1388/03/05 ـ داده‎ های سری داده ‎هایی است کـه افشای آنها بـه امنیت کشور یا منافع ملی لطمه می ‎زند.

تبصره 2 ـ الحاق 1388/03/05 ـ آیین ‎نامه نحوه تعیین و تشخیص داده ‎های سری و نحوه طبقه‎ بندی و حفاظت آنها ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط وزارت اطلاعات با همکاری وزارتخانه ‎های دادگستری، کشور، ارتباطات و فناوری اطلاعات و دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تهیه و بـه تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

ماده 732 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه قصد دسترسی بـه داده‎ های سری موضوع ماده (3) این قانون، تدابیر امنیتی سامانه‎ های رایانه ‎ای یا مخابراتی را نقض کند، بـه حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از 82.500.000 تا 500.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: بیست و پنج میلیون (25/000/000) ریال تا صد و پنجاه میلیون (150/000/000))

ماده 733 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ چنانچه ماموران دولتی کـه مسئول حفظ داده ‎های سری مقرر در ماده (3) این قانون یا سامانه‎ های مربوط هستند و بـه آنها آموزش لازم داده شده است یا داده ها یا سامانه های مذکور در اختیار آنها قرار گرفته است بر اثر بی‎ احتیاطی، بی‎ مبآلاتی یا عدم رعایت تدابیر امنیتی موجب دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت بـه داده ‎ها، حامل های داده یا سامانه ‎های مذکور شوند، بـه حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از 50.000.000 تا 330.000.000 ریال یا هر دو مجازات و انفصال از خدمت از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد. (مصوب 1388: پانزده میلیون (15/000/000) ریال تا صد میلیون (100/000/000))

فصل دوم ـ جرایم علیه صحت و تمامیت داده ها و سامانه های رایانه ای و مخابراتی

مبحث یکم ـ جعل رایانه ‎ای

ماده 734 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه طور غیرمجاز مرتکب اعمال زیر شود، جاعل محسوب و بـه حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از 165.000.000 تا825.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد: (مصوب 1388: پنجاه میلیون (50/000/000) ریال تا دویست و پنجاه میلیون (25/000/0000))

الف) تغییر یا ایجاد داده‎ های قابل استناد یا ایجاد یا وارد کردن متقلبانه داده بـه آنها،

ب) تغییر داده‎ ها یا علائم موجود در کارت های حافظه یا قابل پردازش در سامانه های رایانه ‎ای یا مخابراتی یا تراشه ‎ها یا ایجاد یا وارد کردن متقلبانه داده‎ ها یا علائم بـه آنها.

ماده 735 ـ الحاق 1388/03/05 ـ هر کس با علم بـه مجعول بودن داده‎ ها یا کارت ها یا تراشه‎ ها از آنها استفاده کند، بـه مجازات مندرج در ماده فوق محکوم خواهد شد.

مبحث دوم ـ الحاق 1388/03/05 ـ تخریب و اخلال در داده ‎ها یا سامانه‎ های رایانه ‎ای و مخابراتی

ماده 736 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه طور غیرمجاز داده‎ های دیگری را از سامانه‎ های رایانه‎ ای یا مخابراتی یا حامل های داده حذف یا تخریب یا مختل یا غیرقابل پردازش کند بـه حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از 82.500.000 تا 330.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: بیست و پنج میلیون (25/000/000) ریال تا صد میلیون (100/000/000) )

ماده 737 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه طور غیرمجاز با اعمالی از قبیل وارد کردن، انتقال دادن، پخش، حذف کردن، متوقف کردن، دستکاری یا تخریب داده ‎ها یا امواج الکترو مغناطیسی یا نوری، سامانه‎ های رایانه ‎ای یا مخابراتی دیگری را از کار بیندازد یا کارکرد آنها را مختل کند، بـه حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از 82.500.000 تا 330.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: بیست و پنج میلیون (25/000/000) ریال تا صد میلیون (100/000/000))

ماده 738 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه طور غیرمجاز با اعمالی از قبیل مخفی کردن داده ها، تغییر گذر واژه یا رمزنگاری داده ها مانع دسترسی اشخاص مجاز بـه داده‎ ها یا سامانه ‎های رایانه‎ ای یا مخابراتی شود، بـه حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از 66.000.000 تا 264.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: بیست میلیون (20/000/000) ریال تا هشتاد میلیون (80/000/000))

ماده 739 ـ الحاق 1388/03/05 ـ هر کس بـه قصد بـه خطر انداختن امنیت، آسایش و امنیت عمومی اعمال مذکور در مواد (8)، (9) و (10) این قانون را علیه سامانه های رایانه ای و مخابراتی کـه برای ارائه خدمات ضروری عمومی بـه کار می روند، از قبیل خدمات درمانی، آب، برق، گاز، مخابرات، حمل و نقل و بانکداری مرتکب شود، بـه حبس از سه تا ده سال محکوم خواهد شد.

فصل سوم ـ سرقت و کلاهبرداری مرتبط با رایانه

ماده 740 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه طور غیرمجاز داده‎ های متعلق بـه دیگری را برباید، چنانچه عین داده ها در اختیار صاحب آن باشد، بـه جزای نقدی از 20.000.000 تا 165.000.000 ریال و در غیر این صورت بـه حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از 66.000.000 تا 264.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: شش میلیون (6/000/000) ریال تا پنجاه میلیون (50/000/000))

ماده 741 ـ اصلاح 1403/03/30 ـ هر کس بـه طور غیرمجاز از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده‎ ها یا مختل کردن سامانه، وجه یا مال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری تحصیل کند علاوه بر رد مال بـه صاحب آن بـه حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از 165.000.000 تا825.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: پنجاه میلیون (50/000/000) ریال تا دویست و پنجاه میلیون (25/000/0000))

فصل چهارم ـ جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی

ماده 742 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه وسیله سامانه ‎های رایانه ‎ای یا مخابراتی یا حامل های داده محتویات مستهجن را منتشر، توزیع یا معامله کند یا بـه قصد تجارت یا افساد تولید یا ذخیره یا نگهداری کند، بـه حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از 50.000.000 تا 330.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: پانزده میلیون (15/000/000) ریال تا صد میلیون (100/000/000))

تبصره 1 ـ الحاق 1388/03/05 ـ ارتکاب اعمال فوق در خصوص محتویات مبتذل موجب محکومیت بـه حداقل یکی از مجازاتهای فوق می شود. محتویات و آثار مبتذل بـه آثاری اطلاق می گردد کـه دارای صحنه ها و صور قبیحه باشد.

تبصره 2 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر گاه محتویات مستهجن بـه کمتر از ده نفر ارسال شود، مرتکب بـه 16.500.000 تا 66.000.000 ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: پنج میلیون (5/000/000) ریال تا بیست میلیون (20/000/000) ر)

تبصره 3 ـ الحاق 1388/03/05 ـ چنانچه مرتکب اعمال مذکور در این ماده را حرفه خود قرار داده باشد یا بـه طور سازمان یافته مرتکب شود چنانچه مفسد فی الارض شناخته نشود، بـه حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.

تبصره 4 ـ الحاق 1388/03/05 ـ محتویات مستهجن بـه تصویر، صوت یا متن واقعی یا غیر واقعی یا متنی اطلاق می ‎شود کـه بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد یا اندام تناسلی یا آمیزش یا عمل جنسی انسان است.

ماده 743 ـ الحاق 1388/03/05 ـ هر کس از طریق سامانه‎ های رایانه ‎ای یا مخابراتی یا حامل‎ های داده مرتکب اعمال زیر شود، بـه ترتیب زیر مجازات خواهد شد:

الف ـ اصلاح 1403/03/30 ـ چنانچه بـه منظور دستیابی افراد بـه محتویات مستهجن، آنها را تحریک، ترغیب، تهدید یا تطمیع کند یا فریب دهد یا شیوه دستیابی بـه آنها را تسهیل نموده یا آموزش دهد، بـه حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از 66.000.000 تا 264.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ارتکاب این اعمال در خصوص محتویات مبتذل موجب جزای نقدی از 16.500.000 تا 66.000.000 ریال است. (مصوب 1388: یست میلیون (20/000/000) ریال تا هشتاد میلیون (80/000/000) / پنج میلیون (5/000/000) ریال تا بیست میلیون (20/000/000))

ب ـ اصلاح 1403/03/30 ـ چنانچه افراد را بـه ارتکاب جرایم منافی عفت یا استعمال مواد مخدر یا روان گردان یا خودکشی یا انحرافات جنسی یا اعمال خشونت ‎آمیز تحریک یا ترغیب یا تهدید یا دعوت کرده یا فریب دهد یا شیوه ارتکاب یا استعمال آنها را تسهیل کند یا آموزش دهد، بـه حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از 66.000.000 تا 264.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم می شود. (مصوب 1388: بیست میلیون (20/000/000) ریال تا هشتاد میلیون (80/000/000))

تبصره ـ الحاق 1388/03/05 ـ مفاد این ماده و ماده (14) شامل آن دسته از محتویاتی نخواهد شد کـه برای مقاصد علمی یا هر مصلحت عقلایی دیگر تهیه یا تولید یا نگهداری یا ارائه یا توزیع یا انتشار یا معامله می شود.

فصل پنجم ـ هتک حیثیت و نشر اکاذیب

ماده 744 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30ـ هر کس بـه و سیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر یا با علم بـه تغییر یا تحریف منتشر کند، بـه نحوی کـه عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، بـه حبس از چهل و پنج روز و دوازده ساعت تا یک سال یا جزای نقدی از50.000.000 تا 330.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: پانزده میلیون (15/000/000) ریال تا صد میلیون (100/000/000))

تبصره ـ الحاق 1388/03/05 ـ چنانچه تغییر یا تحریف بـه صورت مستهجن باشد، مرتکب بـه حداکثر هر دو مجازات مقرر محکوم خواهد شد.

ماده 745 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30ـ هر کس بـه وسیله سامانه‎ های رایانه‎ ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او جز در موارد قانونی منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد، بـه نحوی کـه منجر بـه ضرر یا عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، بـه حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از 66.000.000 تا 500.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: بیست میلیون (20/000/000) ریال تا صد و پنجاه میلیون (150/000/000))

ماده 746 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بـه قصد اضرار بـه غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی بـه وسیله سامانه رایانه ای یا مخابراتی اکاذیبی را منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد یا با همان مقاصد اعمالی را برخلاف حقیقت، راساً یا بـه عنوان نقل قول، بـه شخص حقیقی یا حقوقی بـه طور صریح یا تلویحی نسبت دهد، اعم از اینکه از طریق یاد شده بـه نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی بـه دیگری وارد شود یا نشود، افزون بر اعاده حیثیت (در صورت امکان)، بـه حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از 66.000.000 تا 500.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. (مصوب 1388: بیست میلیون (20/000/000) ریال تا صد و پنجاه میلیون (150/000/000))

فصل ششم ـ مسئولیت کیفری اشخاص

ماده 747 ـ الحاق 1388/03/05 ـ در موارد زیر، چنانچه جرایم رایانه‎ ای بـه نام شخص حقوقی و در راستای منافع آن ارتکاب یابد، شخص حقوقی دارای مسئولیت کیفری خواهد بود:

الف) هر گاه مدیر شخص حقوقی مرتکب جرم رایانه‎ ای شود.

ب) هر گاه مدیر شخص حقوقی دستور ارتکاب جرم رایانه‎ ای را صادر کند و جرم بـه وقوع بپیوندد.

ج) هر گاه یکی از کارمندان شخص حقوقی با اطلاع مدیر یا در اثر عدم نظارت وی مرتکب جرم رایانه ‎ای شود.

د) هر گاه تمام یا قسمتی از فعالیت شخص حقوقی بـه ارتکاب جرم رایانه‎ ای اختصاص یافته باشد.

تبصره 1 ـ الحاق 1388/03/05 ـ منظور از مدیر کسی است کـه اختیار نمایندگی یا تصمیم ‎گیری یا نظارت بر شخص حقوقی را دارد.

تبصره 2 ـ الحاق 1388/03/05 ـ مسئولیت کیفری شخص حقوقی مانع مجازات مرتکب نخواهد بود و در صورت نبود شرایط صدر ماده و عدم انتساب جرم بـه شخص خصوصی فقط شخص حقیقی مسئول خواهد بود.

ماده 748 ـ الحاق 1388/03/05 ـ اشخاص حقوقی موضوع ماده فوق، با توجه بـه شرایط و اوضاع و احوال جرم ارتکابی، میزان درآمد و نتایج حاصله از ارتکاب جرم، علاوه بر سه تا شش برابر حداکثر جزای نقدی جرم ارتکابی، بـه ترتیب ذیل محکوم خواهند شد:

الف) چنانچه حداکثر مجازات حبس آن جرم تا پنج سال حبس باشد، تعطیلی موقت شخص حقوقی از یک تا نُه ماه و در صورت تکرار جرم تعطیلی موقت شخص حقوقی از یک تا پنج سال.

ب) چنانچه حداکثر مجازات حبس آن جرم بیش از پنج سال حبس باشد، تعطیلی موقت شخص حقوقی از یک تا سه سال و در صورت تکرار جرم، شخص حقوقی منحل خواهد شد.

تبصره ـ الحاق 1388/03/05 ـ مدیر شخص حقوقی کـه طبق بند «ب» این ماده منحل می ‎شود، تا سه سال حق تاسیس یا نمایندگی یا تصمیم گیری یا نظارت بر شخص حقوقی دیگری را نخواهد داشت.

ماده 749 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30ـ ارائه ‎دهندگان خدمات دسترسی موظفند طبق ضوابط فنی و فهرست مقرر از سوی کارگروه (کمیته) تعیین مصادیق موضوع ماده ذیل محتوای مجرمانه کـه در چهارچوب قانون تنظیم شده است اعم از محتوای ناشی از جرایم رایانه ای و محتوایی کـه برای ارتکاب جرایم رایانه ای بـه کار می رود را پالایش (فیلتر) کنند. در صورتی کـه عمداً از پالایش (فیلتر) محتوای مجرمانه خودداری کنند، منحل خواهند شد و چنانچه از روی بی‎ احتیاطی و بی‎ مبآلاتی زمینه دسترسی بـه محتوای غیرقانونی را فراهم آورند، در مرتبه نخست بـه جزای نقدی از200.000.000 تا 825.000.000 ریال و در مرتبه دوم بـه جزای نقدی از 330.000.000 تا 3.300.000.000 ریال و در مرتبه سوم بـه یک تا سه سال تعطیلی موقت محکوم خواهند شد. (مصوب 1388: شصت میلیون (60/000/000) ریال تا دویست و پنجاه میلیون (25/000/0000) / یکصد میلیون (100/000/000)ریال تا یک میلیارد (1/000/000/000))

تبصره 1 ـ الحاق 1388/03/05 ـ چنانچه محتوای مجرمانه بـه تارنماهای (وب سایت های) مؤسسات عمومی شامل نهادهای زیر نظر ولی فقیه و قوای سه گانه مقننه، مجریه و قضاییه و مؤسسات عمومی غیردولتی موضوع قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مصوب 1373/04/19 و الحاقات بعدی آن یا بـه احزاب، جمعیت ها، انجمن های سیاسی و صنفی و انجمن های اسلامی یا اقلیت های دینی شناخته شده یا بـه سایر اشخاص حقیقی یا حقوقی حاضر در ایران کـه امکان احراز هویت و ارتباط با آنها وجود دارد تعلق داشته باشد، با دستور مقام قضایی رسیدگی کننده بـه پرونده و رفع اثر فوری محتوای مجرمانه از سوی دارندگان، تارنما (وب سایت) مزبور تا صدور حکم نهایی پالایش (فیلتر) نخواهد شد.

تبصره 2 ـ الحاق 1388/03/05 ـ پالایش (فیلتر) محتوای مجرمانه موضوع شکایت خصوصی با دستور مقام قضایی رسیدگی کننده بـه پرونده انجام خواهد گرفت.

ماده 750 ـ الحاق 1388/03/05 ـ قوه قضاییه موظف است ظرف یک ماه از تاریخ تصویب این قانون کارگروه (کمیته) تعیین مصادیق محتوای مجرمانه را در محل دادستانی کل کشور تشکیل دهد. وزیر یا نماینده وزارتخانه‎ های آموزش و پرورش، ارتباطات و فناوری اطلاعات، اطلاعات، دادگستری، علوم، تحقیقات و فناوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، رییس سازمان‎ صدا و سیما و فرمانده نیروی انتظامی، یک نفر خبره در فناوری اطلاعات و ارتباطات بـه انتخاب کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی و یک نفر از نمایندگان عضو کمیسیون قضایی و حقوقی بـه انتخاب کمیسیون قضایی و حقوقی و تایید مجلس شورای اسلامی اعضای کارگروه (کمیته) را تشکیل خواهند داد. ریاست کارگروه (کمیته) بـه عهده دادستان کل کشور خواهد بود.

تبصره 1 ـ الحاق 1388/03/05 ـ جلسات کارگروه (کمیته) حداقل هر پانزده روز یک بار و با حضور هفت نفر عضو رسمیت می یابد و تصمیمات کارگروه (کمیته) با اکثریت نسبی حاضران معتبر خواهد بود.

تبصره 2 ـ الحاق 1388/03/05 ـ کارگروه (کمیته) موظف است بـه شکایات راجع بـه مصادیق پالایش (فیلتر) شده رسیدگی و نسبت بـه آنها تصمیم گیری کند.

تبصره 3 ـ الحاق 1388/03/05 ـ کارگروه (کمیته) موظف است هر شش ماه گزارشی در خصوص روند پالایش (فیلتر) محتوای مجرمانه را بـه رؤسای قوای سه گانه و شورای عالی امنیت ملی تقدیم کند.

ماده 751 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ ارائه دهندگان خدمات میزبانی موظفند بـه محض دریافت دستور کارگروه (کمیته) تعیین مصادیق مذکور در ماده فوق یا مقام قضایی رسیدگی کننده بـه پرونده مبنی بر وجود محتوای مجرمانه در سامانه های‎ رایانه ‎ای خود از ادامه دسترسی بـه آن ممانعت بـه عمل آورند. چنانچه عمداً از اجرای دستور کارگروه (کمیته) یا مقام قضایی خودداری کنند، منحل خواهند شد. در غیر این صورت، چنانچه در اثر بی احتیاطی و بی مبآلاتی زمینه دسترسی بـه محتوای مجرمانه مزبور را فراهم کنند، در مرتبه نخست بـه جزای نقدی از 200.000.000 تا 825.000.000 ریال و در مرتبه دوم بـه 330.000.000 تا 3.300.000.000 ریال و در مرتبه سوم بـه یک تا سه سال تعطیلی موقت محکوم خواهند شد. (مصوب 1388: شصت میلیون (60/000/000) ریال تا دویست و پنجاه میلیون (25/000/0000))

تبصره ـ الحاق 1388/03/05 ـ ارائه دهندگان خدمات میزبانی موظفند بـه محض آگاهی از وجود محتوای مجرمانه مراتب را بـه کارگروه (کمیته) تعیین مصادیق اطلاع دهند.

ماده 752 ـ الحاق 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر کس بدون مجوز قانونی از پهنای باند بین ‎المللی برای برقراری ارتباطات مخابراتی مبتنی بر پروتکل اینترنتی از خارج ایران بـه داخل یا برعکس استفاده کند، بـه حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی از یکصد میلیون 330.000.000 تا 3.300.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

فصل هفتم ـ سایر جرایم

ماده 753 ـ اصلاح 1388/03/05 و 1403/03/30 ـ هر شخصی کـه مرتکب اعمال زیر شود، بـه حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از 66.000.000 ریال تا 264.000.000 ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد: (مصوب 1388: بیست میلیون (20/000/000) ریال تا هشتاد میلیون (80/000/000))

الف) تولید یا انتشار یا توزیع و در دسترس قرار دادن یا معامله داده‎ ها یا نرم‎ افزارها یا هر نوع ابزار الکترونیکی کـه صرفاً بـه منظور ارتکاب جرایم رایانه ‎ای بـه کار می ‎رود

ب) فروش یا انتشار یا در دسترس قرار دادن گذر واژه یا هر داده ‎ای کـه امکان دسترسی غیرمجاز بـه داده ‎ها یا سامانه‎ های رایانه ‎ای یا مخابراتی متعلق بـه دیگری را بدون رضایت او فراهم می‎ کند.

ج) انتشار یا در دسترس قراردادن محتویات آموزش دسترسی غیرمجاز، شنود غیرمجاز، جاسوسی رایانه ای و تخریب و اخلال در داده ها یا سیستم های رایانه ای و مخابراتی.

تبصره ـ الحاق 1388/03/05 ـ چنانچه مرتکب، اعمال یاد شده را حرفه خود قرار داده باشد، بـه حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.

فصل هشتم ـ تشدید مجازاتها

بیشتر بخوانید: تشدید مجازات در نظریات مشورتی

ماده 754 ـ الحاق 1388/03/05 ـ در موارد زیر، حسب مورد مرتکب بـه بیش از دو سوم حداکثر یک یا دو مجازات مقرر محکوم خواهد شد:

الف) هر یک از کارمندان و کارکنان اداره ها و سازمان ها یا شوراها و یا شهرداری ها و موسسه ها و شرکت های دولتی و یا وابسته بـه دولت یا نهادهای انقلابی و بنیادها و مؤسسه هایی کـه زیر نظر ولی فقیه اداره می شوند و دیوان محاسبات و مؤسسه هایی کـه با کمک مستمر دولت اداره می شوند و یا دارندگان پایه قضایی و بـه طور کلی اعضاء و کارکنان قوای سه گانه و همچنین نیروهای مسلح و ماموران بـه خدمت عمومی اعم از رسمی و غیررسمی بـه مناسبت انجام وظیفه مرتکب جرم رایانه ‎ای شده باشند.

ب) متصدی یا متصرف قانونی شبکه‎ های رایانه‎ ای یا مخابراتی کـه بـه مناسبت شغل خود مرتکب جرم رایانه ای شده باشد.

ج) داده‎ ها یا سامانه‎ های رایانه‎ ای یا مخابراتی، متعلق بـه دولت یا نهادها و مراکز ارائه دهنده خدمات عمومی باشد.

د) جرم بـه صورت سازمان یافته ارتکاب یافته باشد.

هـ) ـ الحاق 1388/03/05 ـ جرم در سطح گسترده‎ ای ارتکاب یافته باشد.

ماده 755 ـ الحاق 1388/03/05 ـ در صورت تکرار جرم برای بیش از دو بار دادگاه می تواند مرتکب را از خدمات الکترونیکی عمومی از قبیل اشتراک اینترنت، تلفن همراه، اخذ نام دامنه مرتبه بالای کشوری و بانکداری الکترونیکی محروم کند:

الف) چنانچه مجازات حبس آن جرم نود و یک روز تا دو سال حبس باشد، محرومیت از یک ماه تا یک سال.

ب) چنانچه مجازات حبس آن جرم دو تا پنج سال حبس باشد، محرومیت از یک تا سه سال.

ج) چنانچه مجازات حبس آن جرم بیش از پنج سال حبس باشد، محرومیت از سه تا پنج سال.

بیشتر بخوانید:

بخش دوم ـ آیین دادرسی

فصل یکم ـ صلاحیت

ماده 756 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ علاوه بر موارد پیش بینی شده در دیگر قوانین، دادگاه های ایران در موارد زیر نیز صالح بـه رسیدگی خواهند بود:

الف) داده های مجرمانه یا داده هایی کـه برای ارتکاب جرم بـه کار رفته است بـه هر نحو در سامانه های رایانه ای و مخابراتی یا حامل های داده موجود در قلمرو حاکمیت زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران ذخیره شده باشد.

ب) جرم از طریق تارنماهای (وب سایت های) دارای دامنه مرتبه بالای کد کشوری ایران ارتکاب یافته باشد.

ج) جرم توسط هر ایرانی یا غیر ایرانی در خارج از ایران علیه سامانه های رایانه ای و مخابراتی و تارنماهای (وب سایت های) مورد استفاده یا تحت کنترل قوای سه گانه یا نهاد رهبری یا نمایندگی های رسمی دولت یا هر نهاد یا مؤسسه ‎ای کـه خدمات عمومی ارائه می ‎دهد یا علیه تارنماهای (وب‎ سایت های) دارای دامنه مرتبه بالای کد کشوری ایران در سطح گسترده ارتکاب یافته باشد.

د) جرایم رایانه ‎ای متضمن سوء استفاده از اشخاص کمتر از هجده سال، اعم از آنکه مرتکب یا بزه‎ دیده ایرانی یا غیر ایرانی باشد.

ماده 757 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ چنانچه جرم رایانه ‎ای در محلی کشف یا گزارش شود، ولی محل وقوع آن معلوم نباشد، دادسرای محل کشف مکلف است تحقیقات مقدماتی را انجام دهد. چنانچه محل وقوع جرم مشخص نشود، دادسرا پس از اتمام تحقیقات مبادرت بـه صدور قرار می‎ کند و دادگاه مربوط نیز رای مقتضی را صادر خواهد کرد.

ماده 758 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ قوه قضاییه موظف است بـه تناسب ضرورت شعبه یا شعبی از دادسراها، دادگاههای عمومی و انقلاب، نظامی و تجدیدنظر را برای رسیدگی بـه جرایم رایانه ‎ای اختصاص دهد.

تبصره ـ منسوخ 1388/03/05 ـ قضات دادسراها و دادگاه‎ های مذکور از میان قضاتی کـه آشنایی لازم بـه امور رایانه دارند انتخاب خواهند شد.

ماده 759 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ در صورت بروز اختلاف در صلاحیت، حل اختلاف مطابق مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی خواهد بود.

فصل دوم ـ جمع آوری ادله الکترونیکی

مبحث اول ـ نگهداری داده ها

ماده 760 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ ارائه‎ دهندگان خدمات دسترسی موظفند داده‎ های ترافیک را حداقل تا شش ماه پس از ایجاد و اطلاعات کاربران را حداقل تا شش ماه پس از خاتمه اشتراک نگهداری کنند.

تبصره 1 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ داده ترافیک هرگونه داده‎ ای است کـه سامانه‎ های رایانه ‎ای در زنجیره ارتباطات رایانه ‎ای و مخابراتی تولید می کنند تا امکان ردیابی آنها از مبدا تا مقصد وجود داشته باشد. این داده ‎ها شامل اطلاعاتی از قبیل مبدا، مسیر، تاریخ، زمان، مدت و حجم ارتباط و نوع خدمات مربوطه می ‎شود.

تبصره 2 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ اطلاعات کاربر هرگونه اطلاعات راجع بـه کاربر خدمات دسترسی از قبیل نوع خدمات، امکانات فنی مورد استفاده و مدت زمان آن، هویت، آدرس جغرافیایی یا پستی یا پروتکل اینترنتی (IP)، شماره تلفن و سایر مشخصات فردی اوست.

ماده 761 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ ارائه دهندگان خدمات میزبانی داخلی موظفند اطلاعات کاربران خود را حداقل تا شش ماه پس از خاتمه اشتراک و محتوای ذخیره شده و داده ترافیک حاصل از تغییرات ایجاد شده را حداقل تا پانزده روز نگهداری کنند.

مبحث دوم ـ حفظ فوری داده های رایانه ای ذخیره شده

ماده 762 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ هر گاه حفظ داده‎ های رایانه‎ ای ذخیره شده برای تحقیق یا دادرسی لازم باشد، مقام قضایی می ‎تواند دستور حفاظت از آنها را برای اشخاصی کـه بـه نحوی تحت تصرف یا کنترل دارند صادر کند. در شرایط فوری، نظیر خطر آسیب دیدن یا تغییر یا از بین رفتن داده ‎ها، ضابطان قضایی می ‎توانند راساً دستور حفاظت را صادر کنند و مراتب را حداکثر تا 24 ساعت بـه اطلاع مقام قضایی برسانند. چنانچه هر یک از کارکنان دولت یا ضابطان قضایی یا سایر اشخاص از اجرای این دستور خودداری یا داده ‎های حفاظت شده را افشاء کنند یا اشخاصی کـه داده‎ های مزبور بـه آنها مربوط می ‎شود را از مفاد دستور صادره آگاه کنند، ضابطان قضایی و کارکنان دولت بـه مجازات امتناع از دستور مقام قضایی و سایر اشخاص بـه حبس از نود و یک روز تا شش ماه یا جزای نقدی از پنج میلیون (5/000/000) ریال تا ده میلیون (10/000/000) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهند شد.

تبصره 1 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ حفظ داده‎ ها بـه منزله ارائه یا افشاء آنها نبوده و مستلزم رعایت مقررات مربوط است.

تبصره 2 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ مدت زمان حفاظت از داده ها حداکثر سه ماه است و در صورت لزوم با دستور مقام قضایی قابل تمدید است.

مبحث سوم ـ ارائه داده ها

ماده 763 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ مقام‎ قضایی می‎ تواند دستور ارائه داده ‎های حفاظت شده مذکور در مواد (32)، (33) و (34) فوق را بـه اشخاص یادشده بدهد تا در اختیار ضابطان قرار گیرد. مستنکف از اجراء این دستور بـه مجازات مقرر در ماده (34) این قانون محکوم خواهد شد.

مبحث چهارم ـ منسوخ 1388/03/05 ـ تفتیش و توقیف داده ها و سامانه های رایانه ای و مخابراتی

ماده 764 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ تفتیش و توقیف داده‎ ها یا سامانه‎ های رایانه ‎ای و مخابراتی بـه موجب دستور قضایی و در مواردی بـه عمل می ‎آید کـه ظن قوی بـه کشف جرم یا شناسایی متهم یا ادله جرم وجود داشته باشد.

ماده 765 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ تفتیش و توقیف داده ‎ها یا سامانه‎ های رایانه‎ ای و مخابراتی در حضور متصرفان قانونی یا اشخاصی کـه بـه نحوی آنها را تحت کنترل قانونی دارند، نظیر متصدیان سامانه ‎ها انجام خواهد شد. در غیر این صورت، قاضی با ذکر دلایل دستور تفتیش و توقیف بدون حضور اشخاص مذکور را صادر خواهد کرد.

ماده 766 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ دستور تفتیش و توقیف باید شامل اطلاعاتی باشد کـه بـه اجراء صحیح آن کمک میکند، از جمله اجراء دستور در محل یا خارج از آن، مشخصات مکان و محدوده تفتیش و توقیف، نوع و میزان داده‎ های مورد نظر، نوع و تعداد سخت‎ افزارها و نرم‎ افزارها، نحوه دستیابی بـه داده‎ های رمزنگاری یا حذف شده و زمان تقریبی انجام تفتیش و توقیف.

ماده 767 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ تفتیش داده ها یا سامانه های رایانه ‎ای و مخابراتی شامل اقدامات ذیل می شود:

الف) دسترسی بـه تمام یا بخشی از سامانه‎ های رایانه‎ ای یا مخابراتی.

ب) دسترسی بـه حامل ‎های داده از قبیل دیسکت ‎ها یا لوح های فشرده یا کارت های حافظه.

ج) دستیابی بـه داده ‎های حذف یا رمزنگاری شده.

ماده 768 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ در توقیف داده‎ ها، با رعایت تناسب، نوع، اهمیت و نقش آنها در ارتکاب جرم، بـه روش‎ هایی از قبیل چاپ داده ‎ها، کپی‎ برداری یا تصویربرداری از تمام یا بخشی از داده ‎ها، غیرقابل دسترس کردن داده‎ ها با روش ‎هایی از قبیل تغییر گذر واژه یا رمزنگاری و ضبط حامل های داده عمل می شود.

ماده 769 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ در هریک از موارد زیر سامانه‎ های رایانه ‎ای یا مخابراتی توقیف خواهد شد:

الف) داده‎ های ذخیره شده بـه سهولت در دسترس نبوده یا حجم زیادی داشته باشد،

ب) تفتیش و تجزیه و تحلیل داده‎ ها بدون سامانه سخت ‎افزاری امکان‎ پذیر نباشد،

ج) متصرف قانونی سامانه رضایت داده باشد،

د) تصویربرداری (کپی‎ برداری) از داده ‎ها بـه لحاظ فنی امکان ‎پذیر نباشد،هـ) تفتیش در محل باعث آسیب‎ داده ‎ها ‎شود،

ماده 770 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ توقیف سامانه های رایانه ای یا مخابراتی متناسب با نوع و اهمیت و نقش آنها در ارتکاب جرم با روش هایی از قبیل تغییر گذرواژه بـه منظور عدم دسترسی بـه سامانه، پلمپ سامانه در محل استقرار و ضبط سامانه صورت می گیرد.

ماده 771 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ چنانچه در حین اجراء دستور تفتیش و توقیف، تفتیش داده های مرتبط با جرم ارتکابی در سایر سامانه های رایانه ای یا مخابراتی کـه تحت کنترل یا تصرف متهم قرار دارد ضروری باشد، ضابطان با دستور مقام قضایی دامنه تفتیش و توقیف را بـه سامانه های مذکور گسترش داده و داده های مورد نظر را تفتیش یا توقیف خواهند کرد.

ماده 772 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ چنانچه توقیف داده‎ ها یا سامانه‎ های رایانه ‎ای یا مخابراتی موجب ایراد لطمه جانی یا خسارات مالی شدید بـه اشخاص یا اخلال در ارائه خدمات عمومی شود ممنوع است.

ماده 773 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ در مواردی کـه اصل داده ‎ها توقیف می ‎شود، ذی ‎نفع حق دارد پس از پرداخت هزینه از آنها کپی دریافت کند، مشروط بـه این کـه ارائه داده ‎های توقیف شده مجرمانه یا منافی با محرمانه بودن تحقیقات نباشد و بـه روند تحقیقات لطمه ‎ای وارد نشود.

ماده 774 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ در مواردی کـه اصل داده‎ ها یا سامانه ‎های رایانه‎ ای یا مخابراتی توقیف می شود، قاضی موظف است با لحاظ نوع و میزان داده‎ ها و نوع و تعداد سخت ‎افزارها و نرم‎ افزارهای مورد نظر و نقش آنها در جرم ارتکابی، در مهلت متناسب و متعارف نسبت بـه آنها تعیین تکلیف کند.

ماده 775 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ متضرر می تواند در مورد عملیات و اقدام های ماموران در توقیف داده ها و سامانه های رایانه ای و مخابراتی، اعتراض کتبی خود را همراه با دلایل ظرف ده روز بـه مرجع قضایی دستور دهنده تسلیم نماید. بـه درخواست یاد شده خارج از نوبت رسیدگی گردیده و تصمیم اتخاذ شده قابل اعتراض است.

مبحث پنجم شنود محتوای ارتباطات رایانه‎ ای

ماده 776 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ شنود محتوای در حال انتقال ارتباطات غیر عمومی در سامانه‎ های رایانه‎ ای یا مخابراتی مطابق مقررات راجع بـه شنود مکالمات تلفنی خواهد بود.

تبصره ـ منسوخ 1388/03/05 ـ دسترسی بـه محتوای ارتباطات غیر عمومی ذخیره شده، نظیر پست الکترونیکی یا پیامک در حکم شنود و مستلزم رعایت مقررات مربوط است.

فصل سوم استناد پذیری ادله الکترونیکی

ماده 777 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ بـه منظور حفظ صحت و تمامیت، اعتبار و انکار ناپذیری ادله الکترونیکی جمع آوری شده، لازم است مطابق آیین نامه مربوط از آنها نگهداری و مراقبت بـه عمل آید.

ماده 778 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ چنانچه داده ‎های رایانه‎ ای توسط طرف دعوا یا شخص ثالثی کـه از دعوا آگاهی نداشته، ایجاد یا پردازش یا ذخیره یا منتقل شده باشد و سامانه‎ رایانه ‎ای یا مخابراتی مربوط بـه نحوی درست عمل کند کـه بـه صحت و تمامیت، اعتبار و انکار ناپذیری داده ‎ها خدشه وارد نشده باشد، قابل استناد خواهد بود.

ماده 779 ـ منسوخ 1388/03/05 ـ کلیه مقررات مندرج در فصل ‎های دوم و سوم این بخش، علاوه بر جرایم رایانه ‎ای شامل سایر جرایمی کـه ادله الکترونیکی در آنها مورد استناد قرار می ‎گیرد نیز می ‎شود.

بیشتر بخوانید:

بیشتر بخوانید: آئین نامه ماده 782 قانون مجازات اسلامی 1392 (ماده 54 قانون جرائم رایانه ای مصوب 1388/03/05) با موضوع جمع آوری و استنادپذیری ادله الکترونیکی مصوب 1393/05/12

بخش سوم ـ سایر مقررات

ماده 780 ـ الحاق 1388/03/05 ـ در مواردی کـه سامانه‎ رایانه‎ ای یا مخابراتی بـه عنوان وسیله ارتکاب جرم بـه کار رفته و در این قانون برای عمل مزبور مجازاتی پیش ‎بینی نشده است، مطابق قوانین جزایی مربوط عمل خواهد شد.

تبصره ـ الحاق 1388/03/05 ـ در مواردی کـه در بخش دوم این قانون برای رسیدگی بـه جرایم رایانه ای مقررات خاصی از جهت آیین دادرسی پیش بینی نشده است طبق مقررات قانون آیین دادرسی کیفری اقدام خواهد شد.

ماده 781 ـ الحاق 1388/03/05 ـ میزان جزاهای نقدی این قانون بر اساس نرخ رسمی تورم حسب اعلام بانک مرکزی هر سه سال یک بار با پیشنهاد رییس قوه قضاییه و تصویب هیأت وزیران قابل تغییر است.

ماده 782 ـ الحاق 1388/03/05 ـ آیین نامه های مربوط بـه جمع آوری و استنادپذیری ادله الکترونیکی ظرف مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط وزارت دادگستری با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تهیه و بـه تصویب رییس قوه قضاییه خواهد رسید.

ماده 783 ـ الحاق 1388/03/05 ـ کلیه قوانین مغایر با این قانون از جمله قانون مجازات عمومی مصوب سال 1304 و اصلاحات و الحاقات بعدی آن ملغی است.

قانون فوق مشتمل بر دویست و سی و دو ماده و چهل و چهار تبصره در جلسه روز چهارشنبه مورخ دوم خرداد ماه یکهزار و سیصد و هفتاد و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1375/03/06 بـه تایید شورای نگهبان رسیده است.

رییس مجلس شورای اسلامی علی اکبر ناطق نوری

قانون فوق مشتمل بر 728 ماده در جلسه مورخ اول اردیبهشت ماه یک هزار و سیصد و نود و دو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی طبق اصل هشتاد و پنجم (85) قانون اساسی تصویب گردید و پس از موافقت مجلس با اجرای آزمایشی آن بـه مدت پنج سال، در تاریخ 1392/02/01 بـه تایید شورای نگهبان رسید.

رییس مجلس شورای اسلامی، علی لاریجانی

بیشتر بخوانید: